Ормуз бұғазындағы тасымал 77%-ға құлдырады: жаһандық мұнай трафигін қайта бөлуден кім шын мәнінде пайда тауып отыр

Әлемдік мұнай логистикасы ауқымды тектоникалық бетбұрысты бастан кешіп отыр. 2026 жылдың екінші тоқсанындағы негізгі теңіз бұғаздары арқылы өтетін трафик талдауы көрсеткендей, үйреншікті жеткізу тізбектері жай ғана басқа бағытқа бұрылып қана қоймай, күйреп жатыр және «қара алтынның» әлемдік саудасындағы астыртын кедергілерді әшкерелеуде, деп жазады Energy Analytics.

Жаңалықтар таспасындағы басты сенсация — Ормуз бұғазы арқылы тасымалдың 77%-ға апатты түрде төмендеуі:мұнайды айдау көлемі тәулігіне 20,9 млн баррельден (2025 жылдың 1-жартыжылдығында) небәрі 4,9 млн баррельге дейін құлдыраған. Дегенмен бұл айсбергтің су бетіндегі бөлігі ғана.

Айналма баррельдер қайда кетті?

Күткендей болмай, мұнай Добрая Надежда мүйісі арқылы өтетін «қауіпсіз» айналма жолға қарай ағылған жоқ — ондағы өсім небәрі 3%-ды құрады. Есесіне күмән тудыратын әрі тәуекелі жоғары жолдар аномальды өсім көрсетті:

• Баб-эль-Мандеб бұғазы: жоғары қауіпті аймақ мәртебесіне қарамастан, өсім 93%-ды құрады (тәулігіне 4,2-ден 8,1 млн баррельге дейін).

• Панама арнасы: +39%.

• Суэц арнасы (СУМЕД жүйесімен бірге): +18%.

• Түрік бұғаздары (Босфор және Дарданелл): +11%.

Бұл ретте әлемдегі ең ірі дәліз — Малакка бұғазы 28%-ға төмендеді (тәулігіне 23,2-ден 16,6 млн баррельге дейін). Себебі қарапайым тізбекте жатыр: Ормуз бен Малакка жүйелі түрде тізбектесіп жұмыс істейді. Біріншісі төмендеді ме — екіншісі автоматты түрде бос қалады.

Манипуляция арифметикасы және Қазақстан факторы

Сегіз негізгі теңіз дәлізі бойынша жалпы жиынтық ағын тәулігіне 73,2-ден 56,8 млн баррельге дейін (22%-ға) азайды. Әлемдік мұнай өндірісі мұндай ауқымды төмен көрсеткіш көрсеткен жоқ. Шын мәнінде, жоғалған баррельдердің бір бөлігі — жолдың әртүрлі учаскелерінде бірдей көлем екі рет тіркелетін «қосарланған есепті» жою болып табылады.

Бұл Қазақстан үшін нені білдіреді?

Түрік бұғаздары арқылы өтетін трафиктің 11%-ға өсуі Астананың мүддесіне тікелей әсер етеді. Каспий құбыр консорциумы (КҚК) шикізатының негізгі көлемі дәл осы Новороссийск пен Босфор арқылы өтеді. Бұрын тек жөндеу жұмыстарына байланысты іркілістер мен тарифтер тұрғысынан қарастырылған бағыт енді әлемдік энергия ағындарын жаһандық қайта бөлудің дәл ортасында болып шықты.

Кейбір бағыттардың жабылуы мұнайды біркелкі қайта бөлмейді, керісінше, көршілес тар учаскелерге ауыр жүктеме түсіріп, бүкіл жүйенің тұрақтылығына қауіп төндіреді.