В Атырау +24.4 
Атырау әкімдігі адамдарға мәдени демалыс өткізуге мүмкіндік бермеу үшін кез келген себеп табуға дайын секілді. Тіпті полиция растамаған себептерді де алға тартады.
Атырауда Жилгородок ықшамауданындағы ретро-паркте 90-жылдар стиліндегі дискотекалар үлкен танымалдыққа ие болды. Алғашқы шара 2024 жылы өтті, содан кейін қаңырап тұрған парк қайта жанданды. Демалыс күндері мұнда зейнеткерлер, орта жастағы адамдар және жастар жиналып, бала кезден таныс әуендерге билеп, ән айтып, араласып, танысып, уақытты бірге өткізетін.
Яғни, қоғамдық кеңістіктердің басты мақсаты орындалды – адамдар үйлерінен шығып, бір-бірімен кездесіп, теледидар алдында немесе смартфонға үңіліп отырмай, бірге демалды.
Бәрі жақсы болып тұрған еді, бірақ араға әкімдік араласты.
Ретро-дискотекалардың ұйымдастырушысы Руслан Күмісқалиевтің айтуынша, шараларға тыйым сала бастау өткен жылдан басталған. Дегенмен ол қол қусырып отырмады: қала маңындағы Ақсай ауылынан шағын ғимарат сатып алып, жөндеп, дискотекаларды сонда өткізуді жалғастырды. Әрине, мұндай мақсатқа парк әлдеқайда қолайлы – таза ауада билеген ғимарат ішіндегіге қарағанда әлдеқайда жағымды. Бірақ жоқтан жақсы.
Жақында ретро-паркте қайтадан ескі хиттер ойнады. Қуанышқа бөленген қала тұрғындары әкімдік райынан қайтып, ретро-дискотекаларға салынған тыйымды алып тастады деп ойлады. Бірақ бұл қуаныш ұзаққа созылмады: билік бар болғаны екі күнге ғана «рұқсат» берген екен, оның өзі бір партияның сайлауалды үгіт-насихаты аясында. Яғни, паркте билеуге болады, бірақ тек саяси кестеге сәйкес.
Екі күн көңіл көтеріп, музыка мен би арқылы жақсы көңіл күйге бөленген жұрт қайтадан «үйде отырып, тыныштықта болу» форматындағы мәдени демалысқа оралуға мәжбүр болды.
Осы екі күндік қызу дискотекадан кейін әлеуметтік желілерде жергілікті билікті қайтадан райынан қайтаруға талпыныс жасалды.
«Әкімдікке сұрақ қойғымыз келеді: ретро-паркті не үшін аштыңыздар? Егер онда музыка ойнап, шаралар өтпесе, ол не үшін қажет? Апта ішіндегі де, демалыс күндеріндегі де парк көбіне бос тұрады. Парк тұрғындар келіп, демалып, араласып, уақыт өткізуі үшін салынбаған ба?» – деп жазады «петиция» авторлары.
Бұл сауалдар шынымен де орынды. Егер қоғамдық парк тек шөп жайқалып өсуі үшін қажет болса, ал адамдар онда көрінбеуі тиіс болса, онда бастапқыда парк емес, газонға арналған қорық салған дұрыс болар еді.
Бұған дейін қала тұрғындары ретро-дискотекаларға салынған тыйымды алып тастауды сұрап, қала әкімі Шәкір Кейкінге жүгінген еді. Бірақ халықтың үнін ол елемеді.
Қалалық әкімдік «АЖ» редакциясына берген жауабында дискотекаларды тоқтатуға тура келгенін, себебі Жилгородок тұрғындарынан шағымдар түскенін мәлімдеді.
«Ретро-паркте іс-шаралар өткізуге рұқсат берілмеді, өйткені аталған паркке жақын орналасқан тұрғын үй кешенінің тұрғындарынан тыныштықты сақтау мәселесі бойынша шағымдар түсті, сондай-ақ ұсақ бұзақылық фактілері анықталды», – делінген Атырау қаласы әкімінің орынбасары Мейіржан Мұқасов қол қойған хатта.
Әкімдіктің мұндай «қамқорлығына» тек қуанса ғана болады, бірақ полиция бұл шағымдардан бейхабар екен.
«Сіздің сауалыңыз бойынша ретро-паркте дискотекалар өткізуге қатысты тіркелген шағымдар мен хабарламалар анықталған жоқ», – деп хабарлады Атырау облысы полиция департаментінің қоғамдық қауіпсіздік басқармасының бастығы Әділбек Қозыбеков.
Сонда шағымдар полицияны айналып өтіп, тек әкімдікке түседі немесе шенеуніктер тұрғындардың тыныштығына соншалықты алаңдап, олардың орнына алдын ала шағымданатын болғаны ғой.
Полиция қосымша хабарлағандай, соңғы екі жылда Жилгородок ықшамауданында сегіз қоғамдық тәртіп бұзушылық тіркелген, бірақ олардың ешқайсысы ретро-дискотекаларға қатысы жоқ.
Ал әкімдіктің «тыныштық бұзылды» немесе «ұсақ бұзақылық болды» деген деректері қайдан шыққаны белгісіз. Мүмкін, шенеуніктер өздерінің бөлек статистикасын жүргізетін шығар, ол туралы құқық қорғау органдары хабарсыз.
Бұдан бөлек, тыйымға тағы бір түсініктеме ұсынылды: демалушылар газонды таптап, ағаштарға зиян келтіреді екен. Енді бәрі айқын болды.
Сөйтсек, ретро-парктің басты қаупі – бос тұруы немесе шаралардың болмауы емес, ең үлкен «қауіп» – адамдардың өзі. Әсіресе олар газонның үстімен жүріп өтсе.
Иә, расында біреу шөптің үстімен жүріп өткен шығар, бәлкім біреу гүлді де жұлып алған болар. Бірақ егер осындай «ландшафттық дизайнға қарсы қылмыстардың» алдын алу үшін барлық қоғамдық шараларды толықтай тыйым салу қажет болса, онда келесі қадам – балаларға паркте жүгірмеуді, қарттарға аллеямен серуендемеуді міндеттеу керек болады.
Тіпті одан да «сенімді» жол – паркті шынжырмен қоршап, қақпаға «Кіруге болмайды. Шөп демалып жатыр» деген жазу іліп қою керек. Газон да, ағаштар да аман қалады. Бірақ паркте адамдар болмайды. Ал есеп беруге келгенде, бір де бір тапталған шаршы метр жоқ, бәрі мінсіз болады.
Сонда бұл парк кім үшін салынды?
Қоғамдық кеңістік адамдарға арналған: олар серуендеп, кездесіп, араласып, спортпен айналысып, музыка тыңдап, билеп, демалуы үшін жасалады.
Қазақстан үлгі алғысы келетін өркениетті елдерде қоғамдық газонға деген көзқарас мүлде басқа – адамдар оның үстімен жүреді, отырады, жатады, балалар ойнайды. Газон музей экспонаты да, мемлекеттік құпия да емес. Сондықтан қоғамдық кеңістікке жан бітіретін шараны – ретро-дискотекаларды – тыйым салу тіпті қисынсыз көрінеді.
Ретро-дискотекалар үшін жаңа нысан салудың да, бюджеттен бір тиын бөлудің де қажеті жоқ. Күмісқалиев оларды өз қаражатына ұйымдастырады. Парк бар, оған келгісі келетін тұрғындар, дайын ұйымдастырушы, музыка және билеуді ұнататын адамдар бар. Тәртіпті қадағалаған полиция мен ұлттық ұлан сарбаздары да бар.
Айтпақшы, совет дәуіріндегі Жилгородок паркі әрдайым қала тұрғындарының сүйікті орны болған. Мұнда билер, спорттық жарыстар өтіп, оркестр ойнайтын. Ол кезде ешкім «жасыл желекке зиян келуі мүмкін» деген себеппен шараларды тоқтатуды ойлаған емес.
Ретро-дискотекалар адамдарға бүгінгі күні қатты жетіспейтін нәрсені – тірі қарым-қатынасты қайтарды. Сондықтан оларды ретро-паркке қайта оралуға шақыру орынды.
Қоғамдық кеңістіктер халыққа тиесілі болуы тиіс, әкімдікке немесе жекелеген шенеуніктерге емес. Адамдарға демалуға, билеуге, қуанышқа бөленуге мүмкіндік беріңіздер!
Лев ГУЗИКОВ
Әлеуметтік желіден алынған видео