Атырау, 17 қараша 17:21
 дождьВ Атырау +4.1
$ 444.40
€ 488.97
₽ 5.39

Қазақстан мұнай-газ саласын цифрландырудың жаңа ережесін бекітті

35 рет қаралды

Қазақстанда мұнай-газ саласындағы цифрландыру жобаларын қаржыландырудың жаңа ережелері бекітілді. Жер қойнауын пайдаланушылар бұл мақсатқа өткен жылғы көмірсутектерді өндіруге жұмсалған шығындардың 1% мөлшерінде қаражат бағыттайды. Жаңа ережелер 2026 жылғы 22 қарашада күшіне енеді.

Тиісті бірлескен бұйрыққа Қазақстанның Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі мен Энергетика министрі 2026 жылғы 4 және 5 қарашада қол қойды.

Құжат «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» ҚР Кодексінің 129-бабына сәйкес қабылданды.

Сонымен бірге көмірсутектер мен уран өндіру саласындағы цифрландыру жобаларын қаржыландыруды реттейтін 2020 жылғы 30 қазандағы бірлескен бұйрықтың күші жойылады.

Цифрландыру қалай қаржыландырылады

Бекітілген ережелерге сәйкес, жер қойнауын пайдаланушылар өндірудің екінші күнтізбелік жылынан бастап цифрландыру жобаларын жыл сайын қаржыландырады.

Соманы есептеу кезінде компаниялардың ағымдағы жылы ғылыми-зерттеу, ғылыми-техникалық және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға бағыттаған қаражаты ескеріледі.

Қаражатты есепті жылдың 31 наурызынан кешіктірмей Қорға аудару қажет. Егер компания белгіленген сомадан артық бағыттаса, асыра орындалған бөлігі келесі жылы міндеттемелерді орындау кезінде ескеріледі.

Қордың әкімшілік шығындарына және уәкілетті органның цифрландыру жобаларына алынған қаржыландырудың 3%-ынан аспайтын бөлігін бағыттауға рұқсат етіледі.

Жасанды интеллект, роботтар және кен орындарының цифрлық сыңары

Ережелер мұнай-газ саласын цифрландырудың келесі басым бағыттарын қарастырады:

  • цифрлық кен орындарын құру және енгізу;
  • жасанды интеллект технологияларын қолдану;
  • өндірістік процестерді роботизациялау;
  • ұшқышсыз технологияларды енгізу;
  • энерготиімділікті арттыру және көміртек ізін азайту;
  • мұнай-газ кен орындарының цифрлық егіздерін құру;
  • заттардың өнеркәсіптік интернетін және сымсыз мониторингті енгізу;
  • бұлттық технологияларды, виртуалды және толықтырылған шынайылықты пайдалану.

Мұнай компанияларының ақшасын кім алады

Жобаны іске асыру үшін жер қойнауын пайдаланушы Қорға техникалық тапсырманы, құнның алдын ала есептеуін және іске асыру жоспарын қоса бере отырып, өтінім жіберуі тиіс.

Содан кейін жоба ғылыми-техникалық кеңестің келісуінен және Қордың сараптамасынан өтеді.

Мердігерлер конкурстық негізде таңдалады. Бұл ретте конкурсқа тек инновациялық кластер қатысушылары ғана қатыса алады.

Конкурс қорытындысы бойынша жер қойнауын пайдаланушы, Қор және мердігер арасында үшжақты шарт жасасылады.

Компаниялар сондай-ақ ірі цифрландыру жобаларын бірлесіп қаржыландырып, оларды үш жыл ішінде кезең-кезеңімен іске асыра алады.

Пайдаланылмаған ақша бюджетке кетеді

Егер жер қойнауын пайдаланушы қаражатты аударып, бірақ оны үш жыл ішінде цифрландыру жобаларын іске асыруға пайдаланбаса, ақша республикалық бюджетке бағытталады.

Жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың қолданылуы тоқтатылған кезде пайдаланылмаған қаражат үшін де осыған ұқсас тәртіп қарастырылған.

Бұл қаражат жер қойнауын пайдалану саласындағы ғылыми-зерттеу, ғылыми-техникалық және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды қаржыландыруға бағытталады.

Бүгін, 16:46

Қате таптыңыз ба? Тінтуірмен белгілеп, Ctrl + Enter түймесін басыңыз.

Осы тақырыпқа қатысты бөлісетін жаңалық болса, бізге хабарласыңыз. Ақпарат пен видеоны Телеграм арнамызға және editor@azh.kz жіберіңіз.