
Мәжіліс бірінші оқылымда «Рақымшылық туралы» тарихи заң жобасын мақұлдады. Құжаттың басты сенсациясы — Қазақстанда тарихта тұңғыш рет қылмыстық рақымшылықпен қатар кең ауқымды әкімшілік рақымшылық жүргізіледі.
Заң жобасы Мемлекет басшысының тапсырмасымен әзірленген және елдің конституциялық дамуының жаңа кезеңіне орайластырылған. Алдын ала есепке сай, тек ІІМ желісі бойынша рақымшылық 1 миллионға жуық әкімшілік айыппұлды қамтиды, ал қылмыстық сипаттағы шаралар 16,5 мың адамға қатысты болады (оның ішінде 1,5 мың сотталған азамат бостандыққа шыға алады).
Әкімшілік рақымшылық: кімге айыппұлы кешіріледі?
Мұндай механизм алғаш рет енгізіліп жатқандықтан, депутаттар барынша қауіпсіз форматты таңдады. Рақымшылық тек әкімшілік айыппұлға ғана қатысты болады.
Кешірім аясына кімдер кіреді:
Қатардағы азаматтар;
Жеке кәсіпкерлер (ЖК);
Жеке нотариустар, адвокаттар, ЖӘО (жеке сот орындаушылары) және заң кеңесшілері.
Бұл қалай жұмыс істейді: Мекемелерді жағалап, өтініш жазудың қажеті жоқ. Процесс Әкімшілік өндірістердің бірыңғай тізілімі арқылы толықтай автоматтандырылады. Жүйе критерийлерге кімнің сәйкес келетінін өзі анықтайды, шешімдерге ЭЦҚ-мен қол қойылады, ал қазақстандықтарға жай ғана СМС-хабарлама немесе цифрлық сервистерде хабарлама келеді.
МАҢЫЗДЫ: Кімнің айыппұлдары есептен шығарылмайды? Әкімшілік рақымшылық қайталанған бұзушылықтарға, сот салған айыппұлға, сондай-ақ қауіпсіздікке қатер төндіретін дөрекі бұзушылықтарға қолданылмайды. Рақымшылықтан мыналар толықтай шығарылған:
- ЖҚЕ бұзушылықтары (соның ішінде мас күйінде көлік жүргізу, қарсы қозғалыс жолағына шығу және т.б.);
- Қару мен есірткі айналымы саласындағы бұзушылықтар;
- Санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылық және дербес деректерді қорғау саласындағы бұзушылықтар.
Қылмыстық рақымшылық: кім бостандыққа шығады және кімнің мерзімі қысқартылады?
Қылмыстық рақымшылық теріс қылық, сондай-ақ деңгейі жеңіл және орташа қылмыс жасағандарға қатысты болады (орташа қылмыс бойынша шығын толық өтелген жағдайда). Бұл санаттар бойынша істер тоқтатылып, адамдар жазадан босатылады.
Қалған санаттағылар үшін мерзімді қысқартудың сараланған (дифференциалды) жүйесі қарастырылған:
Егер шығын толық өтелсе: ауыр қылмыс бойынша мерзім 1/3-ге, аса ауыр қылмыс бойынша 1/4-ге қысқартылады.
Егер шығын өтелмесе: орташа ауырлықтағы қылмыс бойынша мерзім жартысына, ауыр қылмыс бойынша 1/4-ге, аса ауыр қылмыс бойынша 1/5-ге қысқартылады.
Әрбір сотталушы бойынша шешімді сот жеке қабылдайды.
Колонияларда кім қалады? Рақымшылық қауіпті және қоғамдық резонанс тудырған қылмыстарды жасаған тұлғаларға үзілді-кесілді қолданылмайды. Жемқор, террорист, экстремист, педофил, рецидивист, сондай-ақ азаптаулар үшін сотталғандарға, өмір бойына бас бостандығынан айырылғандарға және сырттай сотталғандарға ешқандай жеңілдік болмайды.
В Атырау +18.3