Халықаралық энергетикалық Eni компаниясы 2025 жылдың соңындағы жағдай бойынша әлем аймақтарын дәлелденген мұнай қорының көлеміне қарай саралаған World Energy Review 2026 атты жаңа баяндамасын жариялады. Әлемдегі мұнайдың жалпы қоры шамамен 1,8 триллион баррельге бағаланған, деп хабарлайды «Қазақстанның мұнай және газы».

Сарапшылар маңызды бір жайтқа назар аударады: ең ірі мұнай кен орындарына ие болу күнделікті мұнай өндіру көлемі бойынша көшбасшылықты әрдайым қамтамасыз ете бермейді.

Таяу Шығыс: мұнай қоры бойынша көшбасшы, бірақ өндіру көлемі бойынша емес

Мұнай қорының көлемі жөнінен Таяу Шығыс аймағы сөзсіз көш бастап тұр. Мұнда әлемдік мұнай қорының жартысына жуығы шоғырланған.

• Сауд Арабиясы — 267,2 миллиард баррель;

• Иран — 208,6 миллиард баррель;

• Ирак — 145 миллиард баррель;

• БАӘ — 113 миллиард баррель.

Орасан зор қорына қарамастан, Таяу Шығыс тәуліктік мұнай өндіру көлемі бойынша бірінші орында емес. 2025 жылы аймақта тәулігіне шамамен 31 миллион баррель мұнай өндірілді. Оның 9,6 миллион баррелі негізгі ойыншы — Сауд Арабиясының үлесіне тиді.

Америка: Венесуэладағы қайшылықтар және Канаданың мұнайлы құмдары

Мұнай қорының көлемі бойынша екінші орында Орталық және Оңтүстік Америка тұр. Бұл аймақта 354,8 миллиард баррель мұнай қоры бар, бұл әлемдік көрсеткіштің 19,7 пайызына тең. Алайда қордың басым бөлігі бір елге — Венесуэлаға тиесілі.

Құрлықтағы ең ірі мұнай қорына ие болғанына қарамастан, Венесуэлада мұнай өндіру көлемі шектеулі күйде қалып отыр. Бұған аса ауыр мұнайды өндірудің күрделі технологиясы, инфрақұрылымның тозуы және экономикалық факторлар кедергі келтіреді.

Солтүстік Америкада 246 миллиард баррель мұнай қоры шоғырланған. Бұл әлемдік қордың 13,6 пайызына тең. Оның шамамен 82 пайызы, яғни 201,3 миллиард баррелі Канадаға тиесілі. Мұнай қорының басым бөлігі мұнайлы құмдар түрінде орналасқан.

Сонымен қатар 2025 жылы тәуліктік мұнай өндіру көлемі бойынша Солтүстік Америка абсолютті көшбасшыға айналды. Аймақ тәулігіне 31 миллион баррельден астам мұнай өндіріп, әлемдік ұсыныстың шамамен 30 пайызын қамтамасыз етті.

Қазақстан нешінші орында?

Ресей мен Орталық Азия аймағында 145,8 миллиард баррель мұнай қоры бар. Бұл әлемдік қордың 8,1 пайызына тең. Ресурстардың негізгі бөлігі Ресейге тиесілі, одан кейін Қазақстан тұр.

Statistical Review of World Energy деректеріне сәйкес, Қазақстанның дәлелденген мұнай қоры 30 миллиард баррельге бағаланады. Сонымен қатар сарапшылар республикадағы мұнай қорының ресми бағасы 2020 жылдың соңынан бері жаңартылмағанына назар аударады.