В Атырау +23.3 
Аймақтың ең ірі жол компанияларының бірінде жұмыс істеген екі қызметкер бірнеше жыл бойы кәсіпорыннан ақша шығарып отырған. Олар қаражатты туыстарының атына тіркелген жеке кәсіпкерліктер арқылы аударған.
Үкім тамыз айында Атырау қаласының №2 сотында шығарылды. Екі әйел компанияда көп жыл еңбек еткен, компанияның есепшоттары мен төлемдері оларға қолжетімді болған.
Бірі жеткізушілердің шоттарын, салықтарды, жалақыны және басқа шығындарды төлеп отырған. Екіншісі жалақы есептеу және бухгалтерлік есеппен айналысқан.
Компанияның есепшоттарынан ақша 2022 жылдың мамырынан бастап шыға бастаған. Төлемдер қызмет көрсету ақысы ретінде рәсімделіп, алдымен бір қызметкердің туысының атына тіркелген жеке кәсіпкерлікке, кейін оның ағасының атына тіркелген тағы бір жеке кәсіпкерлікке аударылған.
Алғашқы есепшотқа 41,5 млн теңге, екіншісіне 69 млн теңге аударылған. Бұл аударымдарды сот‑экономикалық сараптама растады.
Бастапқыда 500 мың және 1 млн теңгеден жіберіліп отырған, кейін сомалар айтарлықтай іріленді. Бір жолғы аударымдар 6, 8, 10, тіпті 15 млн теңгеге дейін жеткен.
Схема бірнеше айдан кейін әшкереленді.
Қаржы бөлімінің басшысы контрагенттермен есептерді салыстыра отырып, ірі айырмашылықты байқап, құжаттарды сұрата бастаған.
Сол күні екі қызметкер оны аулаға шығуды өтінген. Онда ақ түсті көлік тұрған. Бір әйел рөлде отырған, екіншісі артқы орындықта болған.
Кейін сотта куәгердің айтуынша, әйелдердің бірі жылап, қайта‑қайта: «Көмектес бізге» деп айтқан. Қызметкер не болғанын түсіндіруді талап еткенде, олар компанияның ақшасын алғандарын мойындаған.
Сол кезде әйелдер 70 млн теңге сомасын атаған және бұл туралы басшылыққа айтпауды өтінген.
Қызметкер келісуден бас тартып, басшылыққа хабарлаған. Осыдан кейін компанияда өткен жылдардың құжаттары көтеріліп, қауіпсіздік қызметі қосылып, аудит жүргізілген. Солайша толық жетіспеушілік көлемі анықталған.
Жеке кәсіпкерліктердің иелері сотта аударымдарға өздерінің қатысы жоқ екенін айтты.
Айыпталушылардың бірінің туысы бұрын өзінің ЖК арқылы дизайн және жарнама жұмыстарымен айналысқанын, бірақ декреттік демалысқа шыққаннан кейін іс жүзінде жұмысын тоқтатқанын жеткізді. Кейін ол ЖК‑ны туысына жеке қажеттіліктері үшін беріп қойған, егжей‑тегжейіне мән бермеген.
Айыпталушының ағасы да өз ЖК‑сын берген. Ол оны құрылыс жұмыстары мен тендерлерге қатысу үшін ашқан, бірақ бизнес жүрмеген. Қарындасы ЖК жұмыс үшін қажет екенін айтқанда, ағасы оған банк шотына және ЭЦҚ‑ға қолжетімділік берген. Одан кейін не болғанын өзі бақыламағанын айтты.
Екі айыпталушы да кінәсін мойындап, дәлелдерді даулаған жоқ.
Сотқа дейін олар ұрланған ақшаның көп бөлігін – 103 млн теңгеден астамын қайтарды. Қайтарылмағаны шамамен 7,5 млн теңге болды.
Сот кінәні мойындау, өкіну, ақшаның басым бөлігін қайтару және ауырлататын мән‑жайлардың жоқтығын ескерді. Әрқайсысына жеті жыл бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды.
Алайда ешқайсысы бірден колонияға жіберілген жоқ.
Сотталғандардың біріне жеті жыл шартты жаза беріліп, дәл сондай мерзімге пробациялық бақылау белгіленді. Екіншісінің жазасын бес жылға, оның баласы 14 жасқа толғанға дейін кейінге қалдырды.
Сонымен қатар, екеуіне де бес жыл бойы материалдық жауапкершілікпен байланысты қызметтерді атқаруға тыйым салынды.
Сот «Атырауинжстрой-АИС» пайдасына қалған шығынды өндіріп алуды міндеттеді. Әйелдер компанияға аудитке жұмсалған шамамен 4,8 млн теңгені де өтеуі тиіс.
Анастасия ШЕРСТЯНКИНА