В Атырау +31.9 
Монополист компания өз тарапынан алдағы бір-екі жылда тарифтің қайтадан көтерілуі мүмкін емес деп кепілдік бермейді.
Еске салайық, «Атырау жылу жүйелері» ЖШС (АЖЖ) 1 қазаннан бастап жылу энергиясын жеткізу және бөлу тарифін көтеру туралы Табиғи монополияларды реттеу комитетінің (ТМРК) департаментіне өтініш жолдады. Артынша «Атырау Жарық» ЖШС де өз тарифін өсіру жөнінде өтініш берген.
Алдағы коммуналдық шығындардың артуы және оның жалпы бағаларға ықтимал әсеріне байланысты «АЖ» редакциясы АЖЖ-ға ресми жазбаша сұрау жолдады.
Компания өз жауабында тарифті көтеру қажеттілігін желілердің тозуымен және «Энергетикалық және коммуналдық секторды жаңғырту» ұлттық жобасын іске асырумен түсіндірді.
Бұл жоба Қазақстан Үкіметінің 2024 жылғы желтоқсандағы қаулысымен бекітіліп, 2025–2029 жылдарға жоспарланған. Оның басты мақсаты – энергетикалық және коммуналдық инфрақұрылымды (желілер мен нысандарды) жаңғырту арқылы халыққа сенімді әрі сапалы қызмет көрсетуді қамтамасыз ету және ел экономикасының тұрақты дамуына ықпал ету.
Компания тарифті көтеру себептерін түсіндіргенімен, өз иелері туралы, басшылықтың жалақысы және ол тариф өскеннен кейін қалай өзгеретіні жайлы ашық ақпарат беруден бас тартты. Олар мұны жеке деректерді қорғау және мәліметті «заңда белгіленген тәртіпке» сәйкес берумен байланыстырды.
Бір жыл бұрын аймақтағы энергетикалық активтер – АЖЖ, АЖЭО және «Атырау Жарық» ЖШС-ін долларлық миллионер Владимир Сидельковский мен оның серіктестерінің бизнес-империясымен байланыстырылған еді.
Ал «АЖЖ» ЖШС директоры Әлібек Темірғалиев қол қойған ресми хатта соңғы үш жылда компания үздіксіз шығынға жұмыс істеп келе жатқаны айтылған. Құбыр желілерінің физикалық тозуы 62,3%-ды құрайды. Соңғы бес жылда жөндеу қоры мен инвестициялық бағдарлама есебінен 73,3 км жылу желісі ауыстырылғанымен, жалпы жүйенің тозу деңгейін айтарлықтай төмендету мүмкін болмаған.
«Құбырлардың жыл сайын ауыстырылатынына қарамастан, тозу мәселесі мына себептерге байланысты сақталып отыр:
жылу желілерінің елеулі бөлігі бірнеше ондаған жылдар бойы пайдаланылып, нормативтік қызмет мерзімін аяқтаған;
жыл сайынғы ауыстыру көлемі жалпы желілердің ұзындығына шаққанда өте аз үлесті ғана құрайды;
жекелеген учаскелерді реконструкциялау жүргізілгенімен, жүйенің қалған бөлігі табиғи түрде ескіріп, тозуын жалғастырады.
Тариф тек құбырларды ауыстыруға емес, сонымен қатар ағымдағы жөндеу жұмыстарына, электр энергиясына, материалдарға, жалақыға, салықтарға, жабдықты күтіп ұстауға, апаттық-қалпына келтіру жұмыстарына және басқа да міндетті шығындарға жұмсалады.
Сонымен бірге, жекелеген учаскелерді ауыстыру жалпы жүйенің тозу көрсеткішін бірден төмендетпейді. Себебі тозу деңгейі бүкіл жүйенің, жабдықтың және құбырдың жасына, техникалық жағдайына және қалған қызмет ету ресурсына қарай есептеледі.
Тозуды айтарлықтай азайту үшін бірнеше жылға созылатын кешенді реконструкция қажет. Ол жөндеу қорының, инвестициялық бағдарламаның, жергілікті бюджеттің және Ұлттық жобаның қаражатын пайдалануды талап етеді, ал бұл елеулі қаржылық шығындармен байланысты», – деп толық түсіндірген жылу берушілер хатында.
«Атырау жылу жүйелері» ЖШС тарифті көтермесе, ұлттық жобаны сапалы әрі уақытылы жүзеге асыру мүмкін болмайтынын мәлімдеді. Компанияның айтуынша, бұл өз кезегінде апаттық жағдайларға әкелуі ықтимал, сол сияқты оқиғалар бұған дейін Қазақстанның солтүстік облыстарында орын алған.
Сонымен қатар монополист алдағы бір-екі жылда желілерді реконструкциялау мен жаңғырту сылтауымен тарифтің тағы да көтерілмейтініне кепілдік бермейді. Егер мұндай жағдай болса, ол «тек қолданыстағы заңнамаға қатаң сәйкес және уәкілетті органмен расталған экономикалық тұрғыдан негізделген себептер болған жағдайда ғана қабылданатынын» атап өтті.
Қазіргі уақытта ТМРК жергілікті департаменті өз шешімін жариялаған жоқ. Департаментке ұсынылған тарифтік смета жобасына сәйкес, жоспарланған өсім халыққа да, заңды тұлғаларға да әсер ететіні белгілі.
Лев ГУЗИКОВ
«АЖ» мұрағатынан алынған сурет