В Атырау +36.4 
Саясаттанушы Марат Шибутов Каспий құбыр консорциумы арқылы қазақстандық мұнай экспортына байланысты туындаған үзілістерден кейін Атырау облысында ірі мұнай қоймасын салу мәселесін қайта көтерді.
Ол КҚК-ның бұған дейін порт инфрақұрылымына дрон шабуылдары салдарынан жұмысын тоқтатқанын еске салды. Саясаттанушының пікірінше, мұндай жағдайлар Қазақстанның экспорттық логистикасының осалдығын көрсетеді.
Шибутов Энергетика министрлігінің ресми жауабын жариялады. Ведомство Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2022 жылғы қарашада Атырау облысына сапары кезінде берген тапсырмасы аясында «ҚазМұнайГаз» компаниясымен бірге қойма салу мүмкіндігін қарастырғанын хабарлады.
Министрлік Теңіз, Қашаған және Қарашығанақ кен орындарындағы, сондай-ақ мұнай тасымалдаушы компаниялардағы қолданыстағы сақтау қуаттарын талдаған. Есеп бойынша, форс-мажор жағдайында өндірісті тоқтатпай сақтау үшін 1–2 аптаға жететін қойма жеткілікті болар еді. Бұл шамамен 0,7–1,4 млн тонна мұнай.
Алайда ведомство мұндай қойма салу үшін үлкен капиталдық шығындар қажет екенін, резервуар көлемінің 15%-ына дейін технологиялық қалдық болатынын және жыл сайынғы операциялық шығындар капиталдық шығындардың 2%-ына дейін жететінін атап өтті. Сонымен бірге, мұндай қоймалардың қолданылу жиілігі төмен болады деп есептеледі.
«ҚазМұнайГаз» да өз талдауын жүргізіп, халықаралық тәжірибені қарастырған. Компания АҚШ пен Қытай сияқты елдерде стратегиялық мұнай қоры бар екенін, бірақ олар негізінен мұнай импорттаушы мемлекеттер екенін айтты. Қазақстандағы қолданыстағы сақтау қуаты қазіргі өндіріс деңгейінде 6–7 күнге жетеді.
Компания екі нұсқаны қарастырған: жер үстіндегі резервуарлар және жер асты қоймалары. Бір айлық қор үшін 100 мың м³ көлеміндегі 75 резервуар қажет, жобаның құны шамамен 7,5 млрд доллар. Ал жер асты қоймаларына келсек, Қазақстанда әзірге қолайлы геологиялық құрылымдар жоқ.
Осы факторларды ескере отырып, «ҚазМұнайГаз» ірі мұнай қоймасын салу қазіргі жағдайда экономикалық тұрғыдан тиімсіз деген қорытындыға келген.
Шибутов бұл ұстанымды сынға алды. Оның пікірінше, инфрақұрылымға жасалған шабуылдар мен экспорттық тәуекелдер жағдайында Қазақстан мұнайды сақтау тәсілін қайта қарастыруы тиіс. Ол сондай-ақ Президент Тоқаевтың 2022 жылғы қарашада мұнай қоймаларын көбейтуді өзекті мәселе деп атап, «ҚазМұнайГазға» Атырауда қойма салу мүмкіндігін қарастыруды тапсырғанын еске салды.