
КҚК-дағы теңіз терминалында қазақстандық мұнайды тасымалдау уақытша тоқтатылды.
Бұған Қара теңіздегі мұнай танкерлеріне жасалған шабуылдар себеп болып отыр, сондықтан кеме иелері мен сақтандырушылар тәуекелге барудан бас тартуда. Бұл жағдай өте маңызды, өйткені Қазақстан мұнай экспортының шамамен 80%-ы дәл осы КҚК арқылы жүзеге асады.
Терминалдың өзі ақаусыз, бірақ резервуарлар толып кеткендіктен мұнай қабылдау тоқтатылған. Танкерлер тиеуге келмей тұр, аймақта бес мұнай кемесіне шабуыл жасалған. Егер тараптар әскери кепілдіктер мен сақтандыру мәселесін шешсе, тиеу бірнеше күнде қайта басталуы мүмкін. Ал шабуылдар жалғасса, Қара теңіз «қабылдауға болмайтын тәуекел аймағы» деп танылып, жағдай бірнеше аптаға созылуы ықтимал.
Күн сайын КҚК арқылы 1,5–1,7 млн баррель мұнай өтеді. Бағасы $91 болса, бұл $130–140 млн экспорттық түсім. Резервуарлар толса, Теңіз, Қашаған, Қарашығанақ өндірісті қысқартуға мәжбүр болады. Тек 100 мың баррельге қысқарту айына $273 млн шығын әкеледі. Экспорт азайса, ішкі нарықтағы валюталық түсім де азаяды, бұл теңгеге қысым жасайды. Бюджетке түсетін салықтар мен алымдар қысқарады.
Еуропа да тәуелді. Қазақстан ЕО-ның мұнай импортының шамамен 12,8%-ын қамтамасыз етеді. Ең осал ел — Румыния: CPC Blend сорты елдегі мұнай өңдеудің жартысына жуығын құрайды. Petromidia зауыты қазақстандық мұнайға бейімделген. Италия, Франция және Грекия да әсерін сезінеді.
Сарапшылардың пікірінше, Қазақстан қысқа мерзімде халықаралық келіссөздер жүргізіп, КҚК-ны азаматтық инфрақұрылым ретінде қорғау режимін енгізуі керек. Орта мерзімде — қосымша резервуарлар салу, ұзақ мерзімде — Транскаспий бағытын дамыту және өз танкерлік флотын кеңейту қажет. Экспорттың 80%-ы бір құбырға тәуелді болуы — бұл жай ғана коммерциялық тәуекел емес, Қазақстанның экономикалық егемендігіне тікелей қауіп.
В Атырау +36.4