
Қазақстан үкіметі инфрақұрылымдағы олқылықтардың орнын жамаудан елдегі бүкіл жүйені ауқымды түрде қайта құруға көшіп жатыр. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың цифрлық трансформация және модернизация жөніндегі тапсырмаларын орындау аясында республикада триллиондаған теңгенің жобалары іске қосылып жатыр.
ТҮКШ: 13 триллион теңге және тарифтерді тежеу
Елдегі 254 электр станциясындағы жабдықтардың тозу деңгейі 56%-ға жетті. Коммуналдық коллапсты болдырмау үшін инвестициясының жалпы көлемі шамамен 13 триллион теңгені құрайтын «Энергетикалық және коммуналдық секторларды модернизациялау» ұлттық жобасы басталды.
Қаражат қайда жұмсалады: 86 мың шақырым желіні (оның ішінде 77,6 мың шақырымы — электр желілері) жаңарту жоспарланып отыр.
Тарифтер не болмақ: Жаңарту жұмыстары азаматтардың қалтасына ауыр тимеуі үшін қарыздар бойынша пайыздық мөлшерлемелерді субсидиялау енгізілуде, ал халықтың әлеуметтік әлсіз топтары үшін атаулы көмек қарастырылған.
Жаңа ЖЭО: Көкшетау, Семей және Өскемен қалаларында жаңа жылу электр орталықтарын салу үшін инвесторлар анықталып, келісімшарттарға қол қойылды. Сонымен қатар, биыл жаңартылатын энергия көздерінің (жасыл энергетика) 10 жаңа нысаны іске қосылады.
Су мәселесі: өзендердегі ЖИ және тасқыннан қорғау
Өткен жылдардағы жойқын су тасқынынан кейін су ресурстарын басқару ерекше режимге көшірілді. Су қоймаларына 12,7 миллиард текше метр тасқын суы қабылданып үлгерді.
Цифрлық бақылау: Ресурстарды бөлу «Биллинг» платформасына көшірілді (28 мың электронды шарт жасалды). Су ағысын болжау үшін немістің TALSIM-NG гидрологиялық моделі енгізілуде — жыл соңына дейін ол 14 өзен алабында іске қосылады.
Жаңа құрылыстар: Үш жаңа су қоймасын салу (Жамбыл, Қызылорда облыстарында және БҚО-да) және 103 каналды автоматтандыру жобасы басталды. Түркістан облысында МЖӘ аясында Өгем өзенінде ГЭС каскады бар, құны 191,7 миллиард теңге болатын алып топтық су құбыры салынады.
Шаруаларды ынталандыру: Мемлекет енді аграршылардың су үнемдеу технологияларын сатып алуға жұмсаған шығындарының 80%-ын (бұрын 50% болатын) өтейді.
Бензин мен газ: МӨЗ-дерді кеңейту және мегажоба
Қазақстан шикізатқа тәуелділіктен арылып, мұнайды терең өңдеуді бастауды жоспарлап отыр. Ол үшін негізгі зауыттарды модернизациялау қолға алынды:
Шымкент мұнай өңдеу зауыты (ПКОП) — қуаттылығын екі есеге арттыру (жылына 6-дан 12 миллион тоннаға дейін);
Павлодар мұнай-химия зауыты (ПХЗ) — 5,5-тен 9 миллион тоннаға дейін өсіру;
Атырау мұнай өңдеу зауыты (АМӨЗ) — 6,7 миллион тоннаға дейін жеткізу.
Маңызды: Сонымен қатар, билік жылына 10 миллион тонна мұнай өңдейтін мүлдем жаңа МӨЗ салу жобасын пысықтауға кірісті. Биыл қалалар мен ауылдарды газдандыру деңгейін 64,3%-ға жеткізу жоспарланған.
Көлік: 4 жаңа әуежай және жүк көліктеріне арналған «ақылды» таразылар
Қазақстан арқылы өтетін транзиттік ағын жарты жылда бірден 24%-ға өсіп, 21 миллион тоннадан асты. Инфрақұрылым осы қарқынға бейімделуде.
Авиация: Павлодар мен Үржарда ұшу-қону жолақтарын жөндеу басталды, Алматыда терминал кеңейтіліп, Арқалық әуежайы қалпына келтірілуде. Жоспарда — Зайсан, Катонқарағай, Кендірліде нөлден бастап төрт әуежай және Шымкентте екінші жолақ салу көзделген.
Жолдар: Жөндеу жұмыстары рекордтық 11 мың шақырым жолды қамтыды.
Жаңа ақылы трассалар: Ақылы жолдар тізіміне ұзындығы 1,6 мың шақырым болатын тағы 6 бағыт кіреді (соның ішінде Қарағанды — Балқаш, Талдықорған — Өскемен, Атырау — Астрахань учаскелері бар).
Адамның қатысуынсыз айыппұл салу: Трассаларда жүк көліктерінің салмағын өлшейтін 83 автоматты станция орнатылды. Олар артық жүкті өздері тіркеп, инспекторлардың қатысуынсыз айыппұлдарды бірден ӘАӨБ (ЕРАП) жүйесіне жібереді.
Ауылды қолдау: арзан несиелер мен көтермемелдеу ақысы
Қала мен ауыл арасындағы алшақтықты азайту үшін әлеуеті төмен өңірлерді қаржыландыру енді басым тәртіппен жүргізіледі.
«Ауыл аманаты» бағдарламасы бойынша ауыл тұрғындары жылдық 2,5%-бен ғана бизнес-несие ала алады. Бұл жылға 100 миллиард теңге бөлінді. 3 мыңнан астам жоба қаржыландырылып үлгерді.
«Дипломмен ауылға» жобасы бойынша ауылға жұмыс істеуге баруға дайын жас мамандарға 100 АЕК көлемінде көтермемелдеу жәрдемақысы және 15 жылға жылдық 1%-бен жеңілдікті тұрғын үй ипотекасы беріледі. Міндетті шарт — кемінде 3 жыл жұмыс істеу.
В Атырау +24.2