В Атырау +24.1 
Ресейдегі жанармай дағдарысы аясында қазақстандық жүргізушілер көрші елдегі тапшылықтың Қазақстанға әсері бола ма деген сұрақ қоя бастады. PACE Analytics компаниясының директоры Асқар Исмаилов LS-ке берген сұхбатында ішкі нарықтағы жағдайға болжам жасады.
Сарапшының айтуынша, Қазақстанда алдағы уақытта толыққанды жанармай дағдарысы немесе бензин мен дизельдің жаппай тапшылығы күтілмейді. Елдегі ЖЖМ қоры жеткілікті, ал отандық мұнай өңдеу зауыттарындағы өндіріс тұрақты.
Ішкі нарық үшін басты қорғаныс — реттеуші тосқауыл: Үкімет бензин мен дизельді автокөлікпен шығаруға тыйымды 2026 жылғы 21 қарашаға дейін ұзартты.
Дегенмен Ресейдегі жағдайдан толық оқшаулану мүмкін емес, өйткені ЕАЭО елдерінің нарықтары тығыз байланысты. Сарапшы бірнеше негізгі тәуекелді атап өтті:
Авиакеросин мәселесі: Қазақстан ұшақтарға арналған ресейлік отынға қатты тәуелді. Ресейдегі ұсыныстың қысқаруы жақын айларда жергілікті тапшылыққа және баламалы жеткізілімдердің қымбаттауына әкелуі мүмкін.
2026 жылдың күзі: Ресейдегі мұнай өңдеу зауыттарының тоқтап тұруы ұзаққа созылса, жағдай ушығуы ықтимал.
Баға: Бензин бағасы күрт өспейді, себебі мемлекеттік реттеу бар. Бірақ кейбір жанармай түрлерінде ішкі факторларға байланысты біртіндеп қымбаттау жалғасады.
«Қазақстан үшін басты қауіп қазір физикалық тапшылық емес, психологиялық сипатта. Паникалық көңіл-күйден туындайтын бағалық шок болуы мүмкін», — дейді Исмаилов.
Сарапшы балама ретінде Қазақстанның заңды түрде өз мұнайын шетелде (мысалы, Батыс Қытайдағы МӨЗ-да) өңдеуге және дайын жанармайды қайтаруға құқығы бар екенін еске салды. Мұндай тәжірибе әлі қолданылмағанымен, бұл құрал үкіметтің қолында бар.
Сонымен қатар ол 4–5 жылдан кейін саланы жүйелік дағдарыс күтіп тұрғанын ескертті. Бұл ескі кен орындарының табиғи сарқылуымен байланысты, олар МӨЗ-ға қажетті көлемде шикізат бере алмайды. Жағдайды ауырлататыны — акциздерден түскен қаржының өндірісті қолдауға емес, бюджетке кетуі.
«Қазіргі жағдай сақталса, 2030 жылға қарай Қазақстан импортқа тәуелді елге айналады. Бұған дайындалу және балама жеткізушілерді қазірден іздеу қажет», — деп түйіндеді Исмаилов.