В Атырау +25.5 
Қазақстан Президенті телекоммуникация нарығы мен деректерді өңдеу орталықтарын дамыту мәселелері бойынша заңнамаға ауқымды түзетулерге қол қойды. Құжат ұялы байланыс операторлары, телефон сатушылар және қарапайым абоненттер үшін көптеген жаңа ережелерді енгізеді, деп хабарлайды Zakon.kz.
Жаңашылдықтар елдегі ұялы байланыс және цифрлық қауіпсіздік саласындағы ойын ережелерін айтарлықтай өзгертеді.
Тегін мемлекеттік қызметтер және операторларға арналған жаңа ережелер
Басты жаңалықтардың бірі — ұялы байланыс операторлары енді әлеуметтік және мемлекеттік маңызы бар мобильді қосымшаларға (мысалы, eGov Mobile) тәулік бойы және тегін (тарификацияланбайтын) қосылымды қамтамасыз етуге міндетті. Сізде теңгерім (баланс) немесе интернет-трафик таусылса да, оларға қолжетімділік сақталады.
Бұдан бөлек, ұялы байланыс операторлары мыналарға міндеттелді:
Тарифтердің жоспарланған өсуі туралы абоненттерге 60 күнтізбелік күн бұрын SMS арқылы және өз сайтында хабарлау;
Желідегі кез келген апаттар мен жоспарлы жөндеу жұмыстары туралы пайдаланушыларды жедел ақпараттандыру;
Құрылғыңыздың экранына сізге нақты кім қоңырау шалып жатқаны (қоңырауды кім бастағаны) туралы ақпаратты шығару.
SIM-карталарды тек биометрия арқылы сатып алу және смартфондарға қойылған лимит
Алаяқтықпен және «көлеңкелі» нарықпен күресу үшін абонентті биометриялық сәйкестендірусіз ұялы байланыс шартын жасасуға тыйым салатын норма енгізілуде. Енді нөмірді жоқ адамға немесе біреудің төлқұжатына рәсімдеу мүмкін болмайды.
Қарапайым қазақстандықтарға енді елге жеке пайдалану үшін әкелінген, күнтізбелік жыл ішінде 2 мобильді телефоннан асырмай верификациялауға (растауға) рұқсат етіледі. Құрылғыларды желіде тіркеудің өзі тегін болып қала береді, бірақ нөмірді немесе смартфонды басқа адамға тұрақты пайдалануға берген кезде, абонент оларды жаңа иесіне ресми түрде қайта рәсімдеуге міндетті болады.
Сатылымды қатаң бақылау және «клон-телефондарды» бұғаттау
Түзетулер ұрланған және заңсыз телефондар нарығына елеулі соққы береді:
Сатушылар (соның ішінде маркетплейстер мен электрондық сауда алаңдары) енді сату алдында смартфонның IMEI-кодын мәліметтер базасы арқылы бұғаттаулар немесе шектеулердің бар-жоғына тексеруге міндетті.
Сатып алушыға оның верификация мәртебесін тексеру үшін құрылғының сәйкестендіру коды берілуі тиіс.
Байланыс операторлары IMEI-кодтары бірдей егіз-гаджеттерді анықтау және олардың желіде бір уақытта жұмыс істеуін бұғаттау үшін смартфондар туралы мәліметтерді мемлекеттік радиожиілік қызметіне беріп отырады.
Ұялы байланыс сигналын күшейткіштерді әкелуге енді тек лицензиясы бар операторларға ғана рұқсат етіледі.
Телефон алаяқтары мен «дроптарға» тосқауыл
Заңмен рұқсат етілмеген алаяқтық трафикті (фродты) өткізуге тікелей тыйым салынады. Операторларға сәйкестендіру кодтарын беру үшін пайдаланылатын автоматты түрде жасалған қоңырауларды (мысалы, алаяқтар арасында танымал, бірінші гудоктен кейін үзілетін қоңыраулар) өткізуге тыйым салынды. Сондай-ақ, егер шартта көрсетілмесе, алдын ала жазылған дауыстық хабарламалары бар автоқоңырауларға да тыйым салынды.
Барлық байланыс операторлары қылмыскерлерді «ізін суытпай» бұғаттау үшін нөмірлер мен алаяқтық трафик белгілері туралы мәліметтер базасымен өзара жедел алмасуға міндетті.
Заң қашан күшіне енеді?
Жаңа заң нормаларының негізгі бөлігі 2026 жылғы 20 тамыздан бастап қолданысқа енгізіледі. Тұрғанмен, кейбір технологиялық және инфрақұрылымдық талаптарды енгізу үшін кейінге шегеру көзделген — жекелеген нормалар тек 2027 жылғы 1 шілдеден бастап қана өз күшіне енеді.