В Атырау +24.4 
Мәжіліс депутаты Мұрат Әбенов қандастар үшін Қазтест жүйесінің енгізілуін сынға алып, жаңа талаптар Қазақстанға көшіп келгісі келетін этникалық қазақтар үшін қолдан жасалған кедергілер тудырып жатқанын мәлімдеді.
Оның айтуынша, мәселе қазақ тілін білуде емес, тесттің форматында болып отыр, деп хабарлайды ҚазТАГ.
Депутат Қытайдан, Өзбекстаннан, Түркиядан және басқа да елдерден келген көптеген қандастардың қазақ тілін жақсы меңгергенін, бірақ басқа әліпбиді қолданатындықтан, кириллицаны білмейтінін атап өтті.
«Біз тіпті сол заңда бұл Қазтест қандастардан, этникалық қазақтардан басқа азаматтардан алынады деп жаздық. Неге? Қытайда тұратын адамдардың кириллицаны білмейтінін, бірақ басқа әліпбиді қолданатынын білеміз. Немесе, мысалы, Өзбекстанда баяғыда-ақ латиницаға көшіп кеткен», — деді Әбенов.
Депутат үкімет бұл норманы ескермей және депутаттарға ескертпестен пилоттық жобаны бастамауы керек еді деп есептейді.
Оның айтуынша, қазір Қазақстанға көшуге бел буған қандастар күтпеген қиындықтарға тап болуда: олар қазақша сөйлей алады, бірақ әліпбиге байланысты тест тапсырмаларын түсінбейді.
Әбенов, сондай-ақ, шенеуніктердің қандастар мен Қазақстанға жұмыс істеуге келетін басқа этностардың шетелдік азаматтары арасында іс жүзінде ешқандай айырмашылық жасамай отырғанын мәлімдеді.
«Бізге қандас мәртебесі не үшін керек? Сіздер ойын ережесін адамдар бізге қарай жолға шыққан кезде, тура жылдың басында өзгертіп тастадыңыздар», — деді депутат.
Ол көптеген қандастардың бұрынғы тұрғылықты жеріндегі шаруаларын аяқтап, жұмыстан шығып, Қазақстанға келгенін, бірақ енді жаңа талаптардың кесірінен мәртебе ала алмай отырғанын атап өтті.
Әбеновтің айтуынша, оған қандастардан 500-ге жуық өтініш түскен. Олар мемлекеттің бұған дейін қолдау көрсетуге уәде бергенін, бірақ кейін, олардың пікірінше, заңды өзгертпестен жаңа шектеулер енгізгеніне шағымдануда.
Депутат бұл мәселені экономиканың қажеттіліктерімен де байланыстырды. Оның айтуынша, Қазақстанға, әсіресе аграрлық салаға кадрлар қажет, ал қандастар ауыл шаруашылығында, өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығында жұмыс істей алар еді.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі Ербол Тұяқбаев жауап ретінде Қазтест базалық тілдік талап болып табылатынын мәлімдеді.
Оның айтуынша, тест күрделі емес: ол 60 сұрақтан тұрады, ал одан өту үшін 70% жинау қажет.
«Егер адам осы елде тұрғысы келсе және өз тағдырын осы елмен байланыстырғысы келсе, ол ең құрығанда біздің тілімізді базалық деңгейде білуі керек», — деді Тұяқбаев.
Бұл ретте ол егер адам Қазақстанға жұмысқа орналасу, адал еңбек ету және салық төлеу үшін келсе, мемлекет, керісінше, мұндай адамдар үшін кедергілерді алып тастауға және көмектесуге дайын екенін, әсіресе сөз жоғары білікті мамандар туралы болғанда қолдау көрсетілетінін атап өтті.
Дегенмен, Тұяқбаев мемлекет жекелеген өтініш берушілердің қажеттіліктеріне сүйеніп, тесттерді бірнеше тілде енгізе алмайтынын баса айтты.