В Атырау +18.8 
Қазақстанда көппәтерлі үйлерді басқару ережелерін қайта қарау, МИБ төрағаларын ауыстыруды автоматтандыру және тұрғындар үшін тегін цифрлық сервисті іске қосу ұсынылды. Осындай бастамалармен депутат Екатерина Смышляева Өнеркәсіп және құрылыс министріне депутаттық сауал жолдады.
Депутаттық сауал «Біздің қала» жобасы аясында МИБ, ПИК төрағаларымен және көппәтерлі үйлердің тұрғындарымен кездесу қорытындысы бойынша әзірленді. Смышляеваның мәліметінше, Астанада өткен республикалық форумда мыңнан астам практик пен сарапшы сала мәселелерін талқылаған, ал жалпы алғанда 200-ге жуық ұсыныс пен талап жиналған.
Депутат мәселелердің бірі ретінде МИБ төрағаларының жауапкершілігі мен олардың нақты өкілеттіктері арасындағы сәйкессіздікті атады. Төраға үйді күтіп-ұстауға, өрт қауіпсіздігіне және инженерлік жүйелерге жауап береді, алайда көптеген шешімдер пәтер иелерінің дауыс беруіне байланысты. Бұл ретте бақылаушы органдардың шағымдары көбіне дәл осы МИБ басшысына бағытталады.
Тағы бір қиындық төраға ауысқаннан кейін туындайды. Депутаттың айтуынша, МИБ-ның жаңа басшысы мемлекеттік, банктік және басқа да жүйелердегі деректерді өзгерткен кезде мәселелерге тап болып, іс жүзінде бұрынғы төрағаның әрекеттеріне тәуелді болып қалуы мүмкін. Ал қайта тіркеуге құжаттарын уақытылы тапсырғанымен, қолдау алмаған ПИК-тердің мәселесін ол бөлек көтерді.
Смышляева МИБ төрағасы ауысқан кезде деректерді өзгертуді автоматтандыруды, сондай-ақ 2026 жылғы 12 шілдеге дейін өтінім берген ПИК-терді қайта тіркеуді аяқтауды ұсынады.
Пәтер иелері үшін үйді басқарудың бірыңғай цифрлық сервисі де пайда болуы мүмкін. Депутат оны тұрғындар үшін тегін етуді және кем дегенде электронды дауыс берудің базалық модулін енгізуді ұсынады. Келешекте сөз тұрғын үй иелерінің электронды базасы туралы да болып отыр.
Депутат банктердің жұмысына да бөлек тоқталды. Қазіргі уақытта, оның айтуынша, екінші деңгейдегі банктер үйлердің шоттарын ашу, уәкілетті тұлғаларды ауыстыру және төрағалардың өкілеттіктерін растау кезінде әртүрлі процедураларды қолданады әрі құжаттардың әртүрлі жиынтығын талап етеді. Үкіметке қаржы реттеушісімен бірлесіп банктердің көппәтерлі үйлердің шоттарымен жұмыс істеуінің бірыңғай стандартын әзірлеу ұсынылды.
Тағы бір өзекті мәселе — күрделі жөндеу мәселесі. Шатырларды, қасбеттерді, лифтілерді және инженерлік жүйелерді жөндеу үлкен қаражатты талап етеді, ал ұзақ мерзімді қаржыландыру тетіктері, сауалда атап өтілгендей, тек бөлек өңірлерде ғана жұмыс істейді. Смышляева Астана мен бірқатар өңірлердің үлгісі бойынша тұрғындар үшін тиімді шарттармен үйлерді күрделі жөндеуге кредит беретін ұйымдардың тәжірибесін таратуды ұсынады.
Бұдан бөлек, депутат тұрғын үй қорына техникалық аудит жүргізуді және оның нәтижелерін министрліктің цифрлық жүйесіне енгізуді ұсынады. Оның айтуынша, қазіргі уақытта жөндеу кезектілігін анықтауға және апаттық тәуекелдерді алдын ала анықтауға мүмкіндік беретін үйлердің техникалық жағдайының бірыңғай көрінісі жоқ.
Сауалда тұрғын үйлердің бірінші қабатындағы дәмханалар, ресторандар мен басқа да коммерциялық үй-жайлар мәселесі де қозғалған. Смышляева мұндай нысандардың шу, иіс тудырып, инженерлік желілерге қосымша жүктеме түсіруі мүмкін екенін атап өтті. Ол олар үшін техникалық, санитарлық және пайдалану талаптарын күшейтуді ұсынады.
Сонымен қатар Үкіметке өңірлік әкімдіктердегі тұрғын үй қатынастары бөлімдерінің штатын көбейту ұсынылды. Депутаттың бағалауынша, қызметкерлердің қазіргі саны нақты жүктемеге сәйкес келмейді, ал тұрғын үй қорын басқару ауқымы жағынан бөлек қызметті талап етеді.
Бұл ретте аталған шаралардың барлығы әлі де бекітілген шешімдер емес, депутаттық сауалдың ұсыныстары. «Әділет» партиясының фракциясы өзгерістерді заңнамалық тұрғыдан сүйемелдеуді қамтамасыз етуге дайын екенін мәлімдеді.