![](https://f.azh.kz/news-kaz/069/976/70896656f89dd2ff5.png)
Ұлттық экономиканы дамытудағы негізгі сала мұнай-газ өнеркәсібі болып табылады, тиісінше экспортталатын тауарлар арасында мұнай мен оның өнімдері басым болып келетіні рас. Қазақстан Үкіметі алдында өңдеу өнеркәсібіне көшу, отандық өндірісті дамыту, жер қойнауын пайдаланушылардың сатып алуларындағы қазақстандық қамту үлесін көбейту міндеттері тұр. Атап айтқанда, мұнай-газ саласында жергілікті қамту тауарлары мен қызметтері көлемінің өсуін қамтамасыз ету.
![](https://f.azh.kz/news-kaz/069/976/88826656f89e12467.png)
Соңғы екі жылда үкімет импортты алмастыру және өндірісті оқшаулау мәселесін белсенді түрде көтеріп, экономиканы реформалауға тырысуда.
Осы мақсатта Астанада ҚР энергетика министрлігінің өкілдері мен Мәжіліс Парламентінің депутаттары, сондай-ақ ірі мұнай-газ компаниялары мен отандық кәсіпорындар жиналды. Онда ТШО 10-нан астам қазақстандық компаниялармен келісімшарттарға қол қойды, олардың жабдықтары мен қызметтері Теңіз кен орнының қажеттіліктеріне құрылатын болады. Қол қою рәсіміне ҚР Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев пен Парламент Мәжілісінің депутаты Еділ Жаңбыршин қатысты. Бұл - үш ірі мұнай-газ кен орындарын игеретін операторлармен 240 миллион АҚШ долларынан астам келісімшарттар туралы әңгіме.
- Бұл келісім-шарттар жаңа жұмыс орындарын ашуды, салық базасын ұлғайтуды, жаңа технологияларды енгізуді, инженерлеріміздің, жұмысшыларымыздың құзыреттілігін арттыруды және тұтастай алғанда валютаның елден тыс ағып кетуін азайту дегенді білдіреді, - деп атап өтті Еділ Жаңбыршин.
![](https://f.azh.kz/news-kaz/069/976/80826656f89df071a.png)
Ал «Теңізшевройл» ЖШС бас директорының орынбасары Көңілқош Сүйесінов өз баяндамасында ТШО 1993 жылдан бастап қазақстандық жеткізушілердің тауарлары мен қызметтерін 48 миллиард АҚШ долларынан астам сомаға сатып алғанын және жергілікті қызметкерлердің білімі мен дағдыларын арттыруға 100 миллион АҚШ долларынан астам инвестиция салғанын атап өтті.
- Қазір компания қызметкерлерінің 95% отандық мамандар - Қазақстан азаматтары. ККЖ-ҰЕҚБЖ аясында 2300-ге жуық мердігер іріктеліп, 1600-ге жуық келісімшартқа қол қойылды. Соның арқасында жобаны іске асыру шыңында 90 000-ға жуық жұмыс орны құрылған. Ал, жұмыстарды орындау барысында тауарларды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу ұлғайтылды, - деді Көңілқош Сүйесінов.
Директордың орынбасары сұраққа жауап бергеннен кейін біз жеткізушілермен ынтымақтастық тәжірибесімен бөлісуді сұрадық.
«IPSS Caspian» ЖШС компаниясының бас директоры Әділбек Дәулетяровтың айтуынша, компания 2019 жылдан бастап ТШО жеткізушісі болып табылады.
– Бүкіл процесс барысындағы ТШО қазақстандық қамту бөлімінің өкілдердің жоғары кәсібилігі мен әділ көзқарасын атап өткім келеді. Тапсырыс берушінің барлық талаптар мен процедураларды орындай отырып, біліктіліктен өту, одан әрі ТШО зауыттарын күрделі жөндеу кезінде пайдалануға арналған бітеуіштерін жеткізу бойынша бірінші тікелей тапсырысқа қол қою біздің компанияның негізгі және өте маңызды жетістігі табысты болды, - дейді Әділбек.
Дәулетяров мырза атап өткендей, ТШО-мен осы келісімшартты жасасу компанияның өсуіне, өндірістік желіні дамыту мен кеңейтуге, сондай-ақ қазақстандық кадрлар санын ұлғайтуға және оны одан әрі оқытуға кең мүмкіндіктер ашады.
![](https://f.azh.kz/news-kaz/069/976/54456656f89d66fad.png)
Тағы бір отандық кәсіпорын - «АтырауНефтеМаш» ЖШС өндірістік машина жасау зауыты мұнай саласының жетекші операторларының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін салынған. ТШО-ға арналған ірі габаритті, ауыр және күрделі сыйымды жабдықтар мен жылу алмасу аппараттарын жеткізеді. Компанияның бас директоры Салтанат Әділовтың айтуынша, компанияның өндірістік мүмкіндіктерді дамыту жөніндегі күш-жігері ТШО техникалық мамандарының қызығушылығы мен лайықты бағасын табуда.
Тек 2023 жылы ғана, ТШО қазақстандық өндірушілердің тауарларын, жұмыстары мен қызметтерін 4 миллиард АҚШ долларына сатып алды. Олардың ішінде тауарларды сатып алудың үлкен үлесі құрылыс материалдары, туберкулезге қарсы тауарлар, дизель отыны, химиялық заттар, контейнерлер мен орауыш материалдар және т. б.
Келісімшарттар тізімі жергілікті «Emerson Қазақстан» өндірген қысым бергіштері, «Honeywell Kazakhstan» компаниясы құрған қазандыққа арналған бақылау жабдығы, «АтырауНефтеМаш» шығарған күкіртті балқытуға арналған резервуар және құбырларына, фланецтер мен фитингтерге арналған материалдар, «IPSS Caspian» бұрылмалы тығындары, «Asia Filters» технологиялық сүзгілер, «Studbolt Manufacturing» шпилькалар мен гайкалар, «Alageum» ЖШС-нің қосалқы станциялары, «Centech» кабельдік науалар, «PSI Group» қашықтағы бақылау блоктары, сондай-ақ «Gradex» компаниясы орындаған азаматтық/инфрақұрылымдық жұмыстар және электромонтаждық жұмыстар/ БӨА бойынша жұмыстар және «UnixStroy» компаниясының азаматтық/инфрақұрылымдық жұмыстары сияқты тауарлар мен қызметтердің кең спектрін қамтиды.