В Атырау +18.3 
Қазақстан 2027–2029 жылдары Ұлттық қор активтерінен елдегі ірі инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыруға 10 миллиард АҚШ долларынан астам қаражат бөлуді жоспарлап отыр. Мемлекет жиналған резервтерді тек дағдарысқа қарсы жастық ретінде емес, ұзақ мерзімді экономикалық активтерді қалыптастыруға жұмсамақ, деп хабарлайды eureporter.co.
Инфрақұрылымға құйылған капитал
Жаңа жоспарға сәйкес, 2027 жылы жалпыұлттық маңызы бар жобаларға 4 миллиард доллардан астам, ал 2028 және 2029 жылдары жыл сайын 3 миллиард доллардан астам қаражат бөлінеді. Мұндай қадам қаржылық ресурстарды ел ішіндегі физикалық және адами капиталға айналдыруға мүмкіндік береді.
Ағымдағы бюджеттік шығындар сияқты жұмсалып кетпей, бұл инвестициялар ондаған жыл бойы экономикаға қызмет етеді: мектеп, аурухана, жол, энергетикалық нысандар мен коммуналдық желілер түрінде сақталады.
Экономикалық тиімділік пен кешіктіру тәуекелдері
Инфрақұрылымды жаңарту құрылыс кезеңінің өзінде-ақ отандық өндіріске, материалдарға, көлік саласы мен жобалау жұмыстарына жоғары сұраныс туғызады. Нысандар пайдалануға берілгеннен кейін жылу мен су жүйелерінің сенімділігі артып, қымбат апаттық жөндеу шығындары азаяды. Энергетика мен жол желілері өндірісті кеңейтуге және аймақаралық байланысты нығайтуға жол ашады.
Сарапшылардың пікірінше, инфрақұрылымды дамытуды кейінге қалдырудың да өз шығыны бар. Энергия тапшылығы, тозған коммуналдық жүйелер мен сапасыз жолдар қазірдің өзінде экономикалық өсімді тежеп отыр. Сондықтан жобаларды қазір іске асыру мемлекетке қосымша экономикалық және әлеуметтік дивиденд әкеледі.
Резервтердің қазіргі жағдайы мен әлемдік тәжірибе
2026 жылдың ортасындағы дерек бойынша, Ұлттық қордың шетел валютасындағы активтері 65,5 миллиард долларға жетті. Қор бұған дейін тек қаржылық тұрақтандыру құралы ретінде жиі қолданылатын:
2008–2009 жылдардағы дағдарыста банк секторын, тұрғын үй құрылысы мен бизнесті қолдауға 10 миллиард доллар бөлінді;
2015–2017 жылдары экономикаға қосымша 9 миллиард доллар бағытталды;
2020–2021 жылдардағы пандемия кезіндегі аударымдар әлеуметтік тұрақтылықты сақтауға көмектесті.
Шикізат кірістерін ұлттық дамуға жұмсау халықаралық тәжірибеде кеңінен таралған. Мысалы, Кувейт жинақталған қаражаттың бір бөлігін өнеркәсіп, энергетика мен инфрақұрылымға салса, Әзірбайжан Мұнай қоры есебінен Баку-Тбилиси-Карс теміржолы мен «Оғыз-Габала-Баку» су құбыры сияқты стратегиялық жобаларды қаржыландырды. Норвегия мен Чили де бұл активтерді фискалдық тұрақтандыруда белсенді пайдаланады.
Адами капиталға салынған инвестиция
Инфрақұрылымнан бөлек, қор ресурстары адами капиталды нығайтуға да тартылуда. 2024 жылдан бастап іске қосылған «Балаларға арналған ұлттық қор» бағдарламасы аясында 2026 жылдың 1 тамызына дейін 338 мыңнан астам жас қазақстандық төлем алды. Төленген қаражаттың жалпы сомасы шамамен 67,8 миллион АҚШ долларын құрайды. 18 жасқа толмаған азаматтардың жинақталған қаражаты қор активтерінде қалып, одан әрі инвестициялана береді.
Стратегияның негізгі нәтижесі Ұлттық қордан алынған қаражат көлемімен емес, соның орнына салынған активтердің сапасымен өлшенеді. Қаржылық капиталды тиімді өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымға айналдыру — алдағы жылдары ел экономикасының бәсекеге қабілеттілігін айқындайтын басты фактор болмақ.