В Атырау -10 
Соңғы жылдары Атырау облысында мал ауруларының ошақтары үш еседен астам көбейген. Депутаттар мұны мамандардың жетіспеушілігімен және ветеринарлық бақылау жүйесіндегі ұйымдастырудағы олқылықтармен байланыстырады.
Осыған байланысты облыстық мәслихат депутаттары облыс әкімі Серік Шәпкеновке ресми депутаттық сауал жолдады. Бұл сауалдың мәтінін 26 наурызда депутат Қадыржан Арыстан өзінің Facebook парақшасында жариялады.
Атырау облысы бойынша депутаттық сауалда өңірдегі мал саны туралы нақты деректер келтірілген. Ірі қара мал – 291 мың бас, қой мен ешкі – 585 мың бас, жылқы – 182 мыңнан астам, түйе – 45 мыңнан астам.
Мал шаруашылығы облыс ауыл шаруашылығының негізгі саласы болып қала береді. Өңірдегі ауыл шаруашылығы өнімінің шамамен 90%-ы осы салаға тиесілі. Сонымен қатар, халықтың 45,1%-ы ауылдық жерлерде тұрады және негізгі табысын мал өсіруден алады.
Бүкіл жүйені басқаратын бөлімде 5 қызметкер
Облыста 68 ветеринарлық пункт жұмыс істейді. Онда 312 маман және 53 көмекші қызметкер бар.
2026 жылы осы мамандарға 3,3 миллион доза вакцинация жасау және 1,1 миллионнан астам қан сынамасын алу міндеттелген.
Инфрақұрылымды дамыту үшін 2026 жылы 30 қызметтік ғимарат пен 7 мал қорымы, ал 2027 жылы тағы 43 ғимарат салу жоспарланып отыр.
Қазақстан Республикасының «Ветеринария туралы» 2002 жылғы 10 шілдедегі заңына сәйкес, жергілікті атқарушы органдарға жануарлардың аса қауіпті ауруларының алдын алу, диагностика жүргізу және инфекция ошақтарының таралуын болдырмау бойынша 32 міндет жүктелген.
Алайда Атырау облысында бүкіл ветеринарлық жүйені басқару іс жүзінде өте шағын бөлімге тапсырылған. Бұл бөлім ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасының құрамында жұмыс істейді және бар болғаны 5 штаттық қызметкерден тұрады.
Ауру ошақтарының саны үш есеге артты
Депутаттардың айтуынша, кадр тапшылығы мен ұйымдастырудағы олқылықтар ауруды дер кезінде анықтау мен алдын алуды қиындатып отыр.
Басқа өңірлер мен елдерден мал әкелуді бақылау; ауру малды санитарлық сою және мал иелеріне өтемақы төлеу; малды сәйкестендіру, таңбалау және карантин шараларын ұйымдастыру қиындықтар тудырып отыр.
2021–2022 жылдары облыста бар болғаны 14 ошақ тіркелсе, қазір олардың саны 45-ке жетті. Бұл ошақтарда он түрлі аса қауіпті мал ауруы анықталған.
Исатай ауданындағы мал ауруы
Исатай ауданында қауіпті мал ауруының жаңа ошағы анықталды. Ауруға шалдыққан мал саны 374 басқа жетіп, ол 54 үй шаруашылығында тіркелді. Ошақтар Зинеден, Исатай ауылдарында және 17-разъезде байқалды.
Мамандар қора-жайлар мен аулаларды дезинфекциялап, ауру малдан сынамалар алды.
Бұл материалдар Астана қаласындағы Ұлттық ветеринария референттік орталығына жіберілді, зертханалық нәтижелер әлі күтілуде.
Депутаттардың айтуынша, індеттің таралуы ауыл тұрғындарының наразылығын туғызған.
Депутаттық сауалда Атырау облысындағы мал шаруашылығына қатысты бірқатар маңызды мәселелер көтерілген. Онда ауыл шаруашылығы жануарларын сәйкестендіру мен таңбалау, басқа мемлекеттерден әкелінген малға карантин жүргізу, бруцеллезге шалдыққан малды санитарлық сою және мал иелеріне өтемақы төлеу ісінде көптеген кемшіліктер бар екені айтылған.
Сондай-ақ депутаттар: «Ертең осындай ауру ошақтары облыстың басқа аудандарында пайда болмауына кім кепілдік бере алады?» – деп алаңдаушылық білдірген.
Он жылда жүйе төрт рет қайта ұйымдастырылды
Депутаттар ветеринарлық басқарманың құрылымындағы өзгерістерге де назар аударды. 2015 жылы ол дербес құрылым ретінде құрылған, 2017 жылы ауыл шаруашылығы басқармасымен біріктірілген, 2019 жылы қайтадан жеке ведомство болып бөлінген, ал 2021 жылы тағы да ауыл шаруашылығы басқармасының құрамына енгізілген.
Депутаттардың айтуынша, мұндай тұрақсыздық, штаттың қысқаруы және мамандарға түсетін жүктеменің артуы ветеринарлық қызметтің тиімділігін төмендетіп, мал ауруларының алдын алу мен бақылау жүйесіне кері әсерін тигізіп отыр.
Депутаттар қазіргі басқару үлгісін қайта қарау қажет деп есептейді. Олардың айтуынша, Қазақстанның барлық өңірлерінде ветеринариялық басқармалар дербес құрылым ретінде жұмыс істейді, тек Атырау облысында ғана ол ауыл шаруашылығы басқармасының құрамында қалып отыр.
Салыстыру үшін: Қостанай және Солтүстік Қазақстан облыстарында мал басы Атыраумен шамалас болса да, ветеринариялық басқармадағы қызметкерлер саны тиісінше бес есе және тоғыз есе көп.
Осыған байланысты депутаттар Атырау облысының ветеринариялық басқармасын облыс әкімдігі құрамындағы дербес мемлекеттік мекеме ретінде қайта құруды ұсынды.
Бұл ұсыныс Қазақстан Республикасының «Ветеринария туралы» заңындағы 9-баптың 2-тармағына негізделген.
Депутаттар тиісті сауалды облыс әкіміне жолдап, ресми жазбаша жауап күтуде.
Айнұр САПАРОВА