В Атырау -10 
ІІМ ресми нұсқасына сәйкес, мәселе «қызметтік-әскери тәртіпті өрескел бұзу, бақылаудың болмауы және жұмысты дұрыс ұйымдастырмау» туралы болып отыр. Алайда белгілі болғандай, тексеріс қылмыстық істер бойынша айғақ ретінде сақталған есірткі заттарына байланысты жүргізілген.
Еске сала кетейік, Қазақстанның Ішкі істер министрлігі растағандай, қызметтік тексерістен кейін Атырау облысы полициясының бірден төрт басшысы қызметінен босатылды.
Қызметінен босатылғандар қатарында Атырау қалалық полиция басқармасының бастығы Бақтыбек Исаев, облыстық есірткі қылмыстарына қарсы іс‑қимыл басқармасының басшысы Әлішер Нұршаев, департаменттің өзіндік қауіпсіздік басқармасының бастығы Саламат Қалиев, тәрбие және кадр жұмысы басқармасының бастығы Нұржан Шаяденов бар.
Бұл — бір жүйенің түрлі буындарын бақылаған басшылар. Олар қылмыстық істерді тергеуден бастап, айғақ заттармен жұмыс істеуге, ішкі бақылау мен кадрлық шешімдерге дейінгі бағыттарды қадағалап келген.
Соңғы жылдардағы кадрлық ауыс-түйістерді — тағайындауларды, орын ауыстыруларды және отставкаларды талдай келе, бір қайталанатын жайтқа назар аударуға болады. Түрлі кезеңдерде және әртүрлі құрамда бұл тізбекте облыстық полиция департаментінің бұрынғы бастығы Аян Дүйсембаевтың есімі қайта-қайта кездеседі.
Осы жолғы қызметтік тексерістен кейін қызметінен босатылған басшылар да дәл оның басқару кезеңінде облыстық полиция құрылымында негізгі лауазымдарға келген болатын.
Турбулентті 2019 жыл
2019 жылы сәйгүлікке қатысты резонансты оқиғадан кейін Аян Дүйсембаев қызметінен босатылды. Ал оның басшылығы кезінде қалыптасқан кадрлық құрылым бір мезетте ыдырап кеткендей болды.
Фигуранттардың қызметтік өмірбаянын жылдар бойынша қарастырсақ, көрініс айқын: 2019 жылдан кейін олардың мансаптық траекториясы бірдей төмен бағыт алған.
Исаев, бұрын Ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес басқармасын (УБОП) басқарған, кейін бұл лауазымынан айырылып, қылмыстық полицияда бөлім бастығы деңгейіне ауысты. Кейін ол көлік полициясына — станциядағы желілік бөлімшеге жіберілген.
Нұршаев қала полициясының бастығы қызметінен кеткен соң, біраз уақыттан кейін аудандық деңгейге түсіп, Мақат аудандық бөлімінде жұмыс істеген.
Қалиев ішкі қауіпсіздік басқармасын басқарғанымен, бұл қызметінен айырылып, кейін облыстық деңгейдегі басшылар қатарында аталмаған. Дегенмен ол жүйеде жұмысын жалғастырған.
Шаяденов бұл кезеңде кадрлық блокта жұмысын жалғастырғанымен, ашық дереккөздерде облыстық деңгейдегі негізгі басқармалар басшылары қатарында аталмаған.
Осылайша, 2019 жылдан кейін төрт басшының да мансап жолы төмен бағыт алған: облыстық басқармалардан жергілікті немесе көзге түсе бермейтін лауазымдарға ауысқан.
Алайда бірнеше жылдан соң олардың қызметтік траекториялары қайта тоғыса бастайды.
Маңғыстаулық тандем
Бұл тұрғыда Исаев пен Дүйсембаевтың байланысы ерекше көрінеді. 2019 жылы Атыраудан қызметінен кеткен соң, Аян Дүйсембаев біраз уақыт Маңғыстау облысы әкімінің кеңесшісі болып жұмыс істеді. Ал 2022 жылы ол өңірдің полиция департаментінің бастығы болып тағайындалды.
Сол жылы Маңғыстауға Бақтыбек Исаев та ауысып, Дүйсембаевтың орынбасары қызметін атқарды. Осылайша, оның мансабы айқын төмендегеннен кейін дәл сол басшымен бірге қайта көтерілді.
Осы тандемде олар шамамен екі жыл жұмыс істеді. 2024 жылдың мамырында Аян Дүйсембаев қызметінен кетіп, мансабын БАӘ‑дегі дипломатиялық қызметте жалғастырды. Ал дәл сол кезеңде Бақтыбек Исаев қайтадан Атырауға оралып, қалалық полиция басқармасының бастығы болып тағайындалды.
Басқалардың қайта оралуы
Олармен қатар басқа фигуранттар да өз орындарына қайта келді. 2023 жылы Әлішер Нұршаев есірткі қылмыстарына қарсы іс‑қимыл басқармасын қайтадан басқарды. Қалиев біраз уақыттан кейін ішкі қауіпсіздік басқармасының бастығы қызметіне қайта оралды. Шаяденов кадрлық блоктағы жұмысын жалғастырып, бұл жолы басшылық деңгейінде қызмет атқарды.
Осылайша, 2019 жылдан кейін мансаптарының төмендегеніне қарамастан, бірнеше жыл ішінде олар қайтадан облыстық полиция құрылымындағы негізгі лауазымдарға оралды.
Дәл осы құрамда олар ІІМ‑нің қазіргі тексерісіне тап болды. Министрлік оларды «қызметтік‑әскери тәртіпті өрескел бұзу, бақылаудың болмауы және жұмысты дұрыс ұйымдастырмау» жағдайларына күдіктілер ретінде қарастыруда.
Алайда бұл ресми тұжырымның артында әлдеқайда күрделі мәселе жасырынуы мүмкін: бұл қылмыстық істерде айғақ ретінде сақталған есірткі заттарына қатысты болып отыр.
Мұндай жағдай қарапайым тәртіптік бұзушылықтан әлдеқайда ауқымды салдарға әкелуі ықтимал.
Анастасия ШЕРСТЯНКИНА
Ашық дереккөздерден алынған суреттер