
Казахстанда сұйытылған газбен жүретін көліктер саны 2019 жылдан бері алты есе көбейді. Бұл ішкі нарықта отын тапшылығын одан әрі күшейтіп отыр. Бұл туралы «Нефть и газ Казахстана» хабарлады.
Ведомство мәліметінше, 2026 жылы газбен жүретін автокөлік паркі 792 мыңға жетті (2025 жылы 745 мың болатын). Салыстыру үшін айтсақ, 2019 жылы мұндай көліктердің саны елде бары-жоғы 139 мың еді.
Энергетика министрлігінің ақпаратында: «Газ отынына деген қажеттіліктің артуына әсер етіп отырған басты фактордың бірі — оны тұтынатын автокөліктер санының көбеюі», — делінген.
Қазақстандықтар неге газды таңдайды және бағасы не болмақ?
Автогаз елдегі ең қолжетімді отын болып қала береді — ол Аи-92 маркалы бензиннен 2–3 есе арзан. Оған деген сұраныс бензин мен дизель қымбаттаған сайын өсіп жатыр, ал бұл отын түрлерінің бағасын мемлекет 2025 жылдың ақпанынан бастап реттеуді тоқтатты.
Сонымен бірге, 2022 жылғы қаңтар оқиғасынан кейін автогаз құнын төмен ұстап тұру билік үшін елеулі әлеуметтік мәселе болып отыр. Қоғамда кері реакция тудырмау үшін үкімет 2027 жылы да сұйытылған газдың бөлшек саудадағы бағасын реттеуді мемлекет құзыретінде қалдыру туралы шешім қабылдады.
Тапшылық неден туындайды?
Бағаның төмендігі тек жүргізушілер арасында емес, мұнай-химия, өнеркәсіп және коммуналдық сектор да газ тұтынуды арттырып отыр. Бұл ретте Қазақстанда сұйытылған газдың жалпы өндірісі ресми түрде ішкі сұраныстан жоғары және оны елден шығаруға тыйым салынған.
Дегенмен тапшылық өндірістің тоқырауы мен ірі өндірушілерге — «Теңізшевройл» және «Жайықмұнай» компанияларына берілген экспорттық жеңілдіктерге байланысты туындап отыр. Өнім көлемінің шетелге кетуінен ішкі нарық отынды толық ала алмай отыр: мысалы, 2025 жылы қажеттілік 2,3 миллион тонна болғанда, қазақстандық зауыттар ішкі нарыққа 1,7 миллион тонна ғана жеткізе алды.
Мәселе қалай шешіледі?
Билік отын тапшылығын 2027 жылы жаңа газ өңдеу зауыттарын (ГӨЗ) іске қосу арқылы жабуды жоспарлап отыр:
Жаңаөзенде: «ҚазМұнайГаздың» жылдық қуаты 900 миллион кубометр шикі газ өңдейтін зауыты 217 мың тоннаға дейін СМГ шығара алады.
Қашағанда: 2027 жылдың үшінші тоқсанында қуаты 1 миллиард кубометр болатын ГӨЗ іске қосылады деп жоспарланған, оның жобалық автогаз өндірісі жылына 119 мың тоннаны құрайды.
В Атырау +2.7