В Атырау +3.9 
Атырау облысында конкурс өткізіліп, мердігерлер анықталғанға дейін құрылыс жобаларын тексеру үшін жасанды интеллектіні енгізу жоспарланып отыр. Жаңа жүйе сметалардағы асыра бағаланған бағаларды, құжаттамадағы қателіктерді және кейіннен құрылыстың қымбаттауына әрі созбалаңға салынуына әкелуі мүмкін техникалық тәуекелдерді анықтауы тиіс.
Жоспарлар туралы өңір басшысы Болат Ақшолақовтың қазақстандық Armeta компаниясының өкілдерімен кездесуінің қорытындысы бойынша Атырау облысының әкімдігінде хабарланды.
Компания Мемлекеттік сараптама үшін әзірленіп жатқан жасанды интеллект жүйесін таныстырды. Әзірлеушілердің айтуынша, келіп түсетін әрбір жоба автоматты түрде 100-ге жуық тексеруден өтеді, ал құжаттаманы өңдеу орта есеппен алты минутты алады.
ЖИ құжаттарды өздігінен сұрыптайды, мердігерлердің лицензияларын тексереді, сметалық есептеулерді талдайды және сарапшылар назар аударуы тиіс сәйкессіздіктерді анықтайды. Деректерді өңдеу Қазақстанда орналасқан суперкомпьютерде жүзеге асырылады.
Құрылыстар созбалаңға салынбас үшін
Болат Ақшолақов жобаларды тексеру құрылысқа конкурс жарияланғанға дейін әлдеқайда бұрын басталуы тиіс екенін мәлімдеді.
«Қазір жиі орын алатын жағдай: конкурсты өткіздік, мердігерді анықтадық, сала бастадық — содан кейін барып мәселе анықталды. Сосын объект созбалаңға айналады. Бұны біз болдырмағымыз келеді. Жоба конкурсқа кетпес бұрын осы електен өтуі тиіс», — деп атап өтті әкім.
Оның айтуынша, жүйе топырақтың жай-күйін, құрылыс конструкциялары мен пайдаланылатын материалдарға қойылатын талаптарды қоса алғанда, Атырау облысының ерекшеліктерін ескеруі тиіс.
Құрылыс құнына ерекше назар аудару көзделіп отыр. Жасанды интеллектіні көліктік және логистикалық шығыстарды есепке алуды қоса алғанда, сметаларды нақты нарықтық бағалармен салыстыру үшін пайдалану ұсынылуда.
Сондай-ақ шығыстардың негізсіз өсу тәуекелін төмендету үшін мердігерлерді сатып алынатын материалдардың құнын растауға міндеттеу жоспарланып отыр.
ЖИ тіпті жер асты коммуникацияларын да тексереді
Тағы бір бағыт жүйені цифрлық кадастрмен интеграциялау болмақ. Бұл жер учаскелерінің, қорғау аймақтарының және жер астында орналасқан инженерлік желілердің қиылысуын алдын ала анықтауға мүмкіндік береді.
Мұндай тексеру құрылыс басталғаннан кейін жобаны қосымша келісулерсіз немесе коммуникацияларды көшірусіз жүзеге асыру мүмкін еместігі анықталатын жағдайлардың алдын алуға көмектеседі деп болжанып отыр.
Armeta өкілдері сондай-ақ сметаларда қазақстандық өндірістің аналогтары бар импорттық құрылыс материалдарын анықтау мүмкіндігін көрсетті.
Келешекте жасанды интеллектіні бейнебақылау жүйелерімен, ұшқышсыз аппараттармен және өңірдің цифрлық картасымен біріктіргісі келеді. Бұл жобалық құжаттаманы ғана емес, сонымен бірге құрылыс жұмыстарының нақты орындалуын да бақылауға мүмкіндік береді.
Тексеру мемлекеттік сараптамадан өткен жобалардан басталады
Әкім жаңа жүйені Мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысын алған, бірақ құрылысы әлі басталмаған жобаларда сынақтан өткізуді ұсынды.
Бұл жасанды интеллект дәстүрлі сараптама кезінде жіберіп алған кемшіліктерді анықтай ала ма, жоқ па, соны тексеруге мүмкіндік береді.
Пилоттық тексеруден кейін Armeta компаниясы жүйені өңірдің қажеттіліктеріне бейімдеп, оны кезең-кезеңімен енгізу бойынша ұсыныстар дайындауы тиіс.
Сонымен бірге жергілікті мамандарды, соның ішінде Атырауда құрылатын IT-хаб базасында оқыту жоспарланып отыр.
Еске сала кетейік, 2026 жылдың тамыз айында-ақ облыстық билік құрылыс шығыстарының ашықтығын арттыру үшін жасанды интеллектіні және ашық баға белгілеудің Open Book жүйесін енгізуді пысықтауды тапсырған еді.
Осылайша, талқыланып жатқан технология құрылысты бақылауды цифрландырудың бұрын белгіленген бағытын жалғастырады. Дегенмен, әзірге сөз жоспарлар мен сынақтан өткізу туралы болып отыр: жүйені толыққанды іске қосу мерзімдері, оның құны және алғашқы объектілердің тізбесі әкімдік хабарламасында аталмаған.