В Атырау -2.1 
Каспий теңізі жарты ғасыр бұрынғы тарихи минимумнан төмен түсіп, әлі де тартылып жатыр. Ғалымдар мен экология мамандары кеме қатынасы, мұнай экспорты, суды тұщыландыру және жүздеген миллиард теңгені құрайтын инфрақұрылымдық жобаларға қауіп төніп тұрғанын ескертеді.
Бұл туралы Орталық Азия экологиялық зерттеулер институтының (CAIER) мамандары Рахим Ошақбаевтың YouTube-арнасында айтып берді.
Теңіз деңгейі Балтық биіктік жүйесі бойынша минус 29,42 метр белгісіне дейін төмендеді — бұл 1977 жылғы антирекордтан да төмен. Ғалымдардың ең нашар болжамы бойынша, 2050 жылға қарай су деңгейі минус 34 метрге, ал ғасырдың соңына қарай минус 47 метрге дейін түсуі мүмкін.
Миллиардтаған теңге «желге ұша ма»?
Су деңгейінің шекті деңгейінен төмендеуі ел экономикасына қазірдің өзінде соққы беріп тұр:
Логистикадағы шығындар: Тайыздық салдарынан Каспий теңіз кеме қатынасы компаниясының танкерлері тек 80 пайызға ғана тиелген. Су әрі қарай тартылған жағдайда кемелерді толық тиемей жіберу 30–35 пайызға жетеді.
Қымбат жұмыстар: 2025–2026 жылдарға арналған түбін тереңдету жұмыстарына қазірдің өзінде 59,9 миллиард теңге қарастырылған.
Зауыттарға төнген қауіп: Егер теңіз тағы 1,5–2 метрге тартылса, Қазақстанға шамамен 113 миллиард теңге инвестицияланған «Кендірли» тұщыландыру зауытын толығымен қайта құруға тура келеді.
Себептері және итбалықтардың жойылуы
Мәселенің басты көзі — климаттың өзгеруі және өзен ағынының апатты түрде азаюы. Каспийге келіп түсетін судың шамамен 80 пайызын қамтамасыз ететін Еділ өзеніндегі су ағыны жылына 25 текше шақырымға қысқарды.
Экологиялық апат фаунаға да әсер етіп жатыр. CAIER негізін қалаушы Әсел Тасмағамбетованың айтуынша, соңғы ғасырда Каспий итбалығының популяциясы шамамен 90 пайызға қысқарған. Егер теңіз тағы алты метрге тартылса, жануарлар өздерінің әдеттегі демалатын және көбейетін орындарының 85 пайызынан айырылып қалады.
Қазіргі уақытта ғалымдар құрғап кетудің әрі қарайғы сценарийлерін симуляциялау үшін «Цифрлық Каспий» IT-платформасын әзірлеп жатыр. Сарапшылар Үкіметті қатал климаттық болжамдарды ескере отырып, барлық жағалаудағы инфрақұрылымдық жобаларды жоспарлауды шұғыл түрде қайта қарауға шақырады.