В Атырау +10 
Британдық саяхатшы Карл Бушби қазіргі заманның ең ерекше саяхаттарының бірін аяқтады. 2 қарашада 57 жастағы бұрынғы десантшы экспедициясын бастағаннан кейін 28 жыл өткен соң Ұлыбританиядағы туған қаласы Халлға оралды. Осы уақыт ішінде ол төрт құрлық пен 30 елді басып өтіп, шамамен 50 мың шақырым жол жүрген.
Бушби саяхатын 1998 жылғы 1 қарашада Оңтүстік Американың оңтүстігінде орналасқан Чилидің Пунта-Аренас қаласынан бастаған.
Ол кезде саяхатшы 29 жаста еді. Ол алдына екі негізгі шарт қойды: бағыт бойында көлік пайдаланбау және Ұлыбританияға өз күшімен жетпейінше үйіне қайтпау.
Экспедиция Goliath Expedition деп аталды.
Бастапқыда саяхатшы жолды әлдеқайда ертерек аяқтауды жоспарлаған. Алайда соғыстар, пандемия, виза мәселелері, қаржылық қиындықтар мен табиғаттың қауіпті жағдайлары оның сапарын шамамен үш онжылдыққа созды.
Оны үйінде он жылдан бері көрмеген анасы қарсы алды
2 қарашада Бушби Халл қаласына жетті. Оны жүздеген қала тұрғыны қарсы алды.
Қала әкімдігі ғимаратының алдында саяхатшыны жергілікті билік өкілдері мен тұрғындар күтіп алды. Салтанатты кездесуден кейін ол анасы Анджеланың үйіне бет алды.
Үйдің сыртында оралған ұлын қарсы алуға арналған құттықтау плакаты ілініп тұрған.
Анасы оны көзіне жас алып қарсы алды. Associated Press агенттігінің хабарлауынша, олар шамамен он жыл бойы көріспеген.
«Сені осынша ұзақ күттіргенім үшін кешір», — деп әзілдеді саяхатшы қала тұрғындарымен кездесу кезінде.
Бушби экспедицияны аяқтауға түрлі елдердегі көптеген адамның көмегі себеп болғанын мойындады.
«Баланы тәрбиелеу үшін тұтас бір ауыл қажет дейді. Ал менің үйге оралуым үшін бүкіл әлемнің көмегі қажет болды», — деді ол.
Саяхатшы үйінен жырақта жүрген жылдары ұлы ержетіп, немерелі болған. Ол немересімен алғаш рет елге оралғаннан кейін кездесті.
Ақтаудан Әзербайжанға дейін Каспий теңізін жүзіп өтті
Саяхат тарихында Қазақстанның орны ерекше.
2024 жылы Бушби күрделі мәселеге тап болды. Геосаяси жағдай мен шекарадан өтуге қойылған шектеулерге байланысты ол Ресей немесе Иран арқылы құрлықпен сапарын жалғастыра алмады.
Сол кезде саяхатшы ерекше шешім қабылдады — Қазақстаннан Әзербайжанға дейін Каспий теңізін жүзіп өтпек болды.
Жүзу Ақтау маңындағы жағалаудан басталды.
Бушбимен бірге экспедицияға саяхатшы Анджела Максвелл, сондай-ақ әзербайжандық жүзушілер Анастасия Боборкина мен Абдуррахман Рустамов қатысты.
Оларға арнайы көмекші кемелер ілесіп жүрді.
Қатысушыларды ашық теңіздегі шамамен 288 шақырым қашықтық күтіп тұрды.
Теңізден өту 31 күнге созылды. Саяхатшылар суда тікелей 130 сағаттан астам уақыт болған.
Бушби жүзудің ерекше тәсілін қолданды: құтқару жабдығын киіп, күшін үнемдеу үшін уақыттың едәуір бөлігінде шалқасынан жүзіп отырған.
2024 жылғы қыркүйекте саяхатшылар Әзербайжан жағалауына жетті. Оларды жергілікті билік пен спорт ұйымдарының өкілдері қарсы алды.
Бұл жүзу британдық саяхатшыға алға жылжу үшін көлік пайдаланбау туралы өз қағидасын бұзбай, Еуропаға қарай сапарын жалғастыруға мүмкіндік берді.
Мұз құрсауындағы Беринг бұғазы, джунгли және тұтқындалу
28 жыл ішінде Бушби көптеген қауіпті аймақтардан өтуге мәжбүр болды.
Оңтүстік және Орталық Америкада ол Колумбия мен Панама арасындағы Дарьен ойпатының қалың джунглилерін басып өтті.
2006 жылы америкалық саяхатшы Дмитрий Киффермен бірге Аляска мен Ресей арасындағы Беринг бұғазын мұз үстімен жүріп, ашық су айдындарынан жүзіп өту арқылы кесіп өтті.
Бұл сапар кезінде экспедиция мүшелері қатты аязға, ақ аюларға тап болу қаупіне және суға бату қатеріне кезікті.
Бұғаздан өткеннен кейін саяхатшыларды Ресей шекарашылары ұстады.
Кейін Бушби бірнеше рет виза шектеулеріне тап болды. Мәжбүрлі үзілістерді есептегенде, Ресей аумағын басып өтуге оның шамамен он жылы кетті.
Одан кейін ол Азия елдері арқылы, соның ішінде Қазақстанды басып өтіп, Еуропаға қарай жолын жалғастырды.
Соңғы сынақ — Ла-Манш бұғазынан жүзу
Каспий теңізінен өткеннен кейін саяхатшы Әзербайжан, Түркия және Еуропа елдері арқылы бағытын жалғастырды.
2026 жылғы қазанда ол Франциядан Ұлыбританияға жету үшін Ла-Манш бұғазын жүзіп өтті.
Халл қаласына дейінгі қалған жолды Бушби жаяу жүріп өтті.
Осылайша, оның экспедициясы 28 жыл бір күнге созылды. Саяхат 1998 жылғы 1 қарашада басталып, 2026 жылғы 2 қарашада аяқталды.
Алдағы жоспарлары қандай?
Үйіне оралғаннан кейін Бушби үнемі қозғалыста болып, жаңа сынақтарға тап болмайтын өмірді елестету қиын екенін мойындады.
28 жыл бойы саяхат оның өміріндегі басты мақсатқа айналды.
Енді британдық саяхатшы көпшілік алдында сөз сөйлеуді, мемуарларын жазуды жалғастыруды және басқа жобалармен айналысуды жоспарлап отыр.
Оның ерекше экспедициясы туралы танымал неміс режиссері Вернер Херцог деректі фильм түсіріп жатыр.
Карл Бушбидің тарихы — табандылықтың жарқын үлгісі. Саяхатын 29 жасында бастаған ол 57 жасында туған үйіне оралды. Осы уақыт ішінде ондаған мың шақырым жол жүріп, талай қауіп-қатерді бастан өткеріп, өмірінің отыз жылға жуық уақытын сапарда өткізді.