В Атырау +16.7 
Қазақстанның бұрынғы әскери қызметшісі сот арқылы біржолғы тұрғын үй төлемін қайта есептетуге қол жеткізді. Әскери қызметтен босатылған кезде оған тұрғын үймен қамтамасыз етілмеген алдыңғы қызмет жылдары есепке алынбаған.
Азаматтық істі Ақмола гарнизонының әскери соты қарады.
Іс материалдарына сәйкес, ер адам әр кезеңде әскери қызмет өткерген. Кейін штаттың қысқаруына байланысты қызметтен босатылған.
Қызметтен босатылған кезде оған тұрғын үймен қамтамасыз етілмеген кезең үшін біржолғы тұрғын үй төлемі тағайындалып, төленген. Алайда төлемді есептеу кезінде әскери қызметтің бүкіл мерзімі ескерілмеген. Бұған дейінгі қызмет кезеңі есептен шығарылған.
Бұрынғы әскери қызметші мұны өз құқықтарының бұзылуы деп санап, төленбей қалған ақшаны өндіріп алу туралы талаппен сотқа жүгінген.
Әскери бөлім қызметтегі үзілісті алға тартты
Әскери бөлім өкілдері талапты қанағаттандыруға қарсы болды.
Олардың пікірінше, ер адам әскери қызметтен босатылып, кейін қайтадан қызметке қабылданғандықтан, тұрғын үй төлемі тек соңғы рет қызметке қабылданған күннен бастап есептелуге тиіс.
Алайда сот талап қоюшы қызметтен босатылып, оған біржолғы тұрғын үй төлемі тағайындалған кезде заңнамада мұндай шектеу болмағанын анықтады.
Жаңа ережелер тек 2024 жылғы қыркүйекте енгізілген
Істегі негізгі мән-жайлардың бірі — заңнамаға енгізілген өзгерістердің күшіне енген уақыты болды.
Соттың түсіндіруінше, әскери қызметке қайта қабылданған қызметшілердің тұрғын үй төлемдерін соңғы рет қызметке кіріскен күннен бастап есептеуді көздейтін норма кейінірек, яғни 2024 жылғы қыркүйекте енгізілген.
Бұл ережені ол күшіне енгенге дейін туындаған құқықтық қатынастарға қолдануға болмайды. Өйткені бұл заңнаманың кері күшіне жол бермеу қағидатына қайшы келеді.
Осылайша, әскери бөлімнің қызмет кезеңдерінің арасында үзіліс болғанына ғана сүйеніп, төлемді есептеу кезінде бұрынғы қызмет жылдарын алып тастауға негізі болмаған.
Сонымен қатар жауапкер даулы кезеңде ер адамның тұрғын үймен қамтамасыз етілгенін немесе оған тиісті тұрғын үй төлемдері бұрын төленгенін дәлелдейтін құжаттарды ұсынбаған.
Сот төленбеген қаражатты өтеуді міндеттеді
Іс материалдарын зерделеген Ақмола гарнизонының әскери соты бұрынғы әскери қызметшінің талаптарын негізді деп таныды.
Сот талап арызды толық қанағаттандырып, әскери бөлімнен ер адамның пайдасына біржолғы тұрғын үй төлемінің төленбей қалған бөлігін өндіріп алу туралы шешім шығарды.
Бұдан бөлек, жауапкер мемлекеттік баж төлеуге байланысты сот шығындарын да өтеуге міндеттелді.
Бұл шешім басқа әскери қызметшілер үшін нені білдіреді?
Қаралған іс тұрғын үй төлемдерін есептеу кезінде әскери қызметтің жалпы ұзақтығымен қатар, төлем алу құқығы туындаған кездегі заңнаманың қолданыстағы редакциясы да маңызды екенін көрсетеді.
Егер әскери қызметші үзілістермен қызмет атқарып, қызметтен босатылған кезде оған алдыңғы жылдары есепке алынбаса, мұндай есептеудің заңдылығы нақты мән-жайларға, күндерге және қолданылатын құқықтық нормаларға байланысты болады.