В Атырау +16.5 
«Самұрық-Энерго» АҚ басқарма төрағасы Қайрат Мақсұтов стратегиялық энергетикалық жобаларды іске асыру қарқынының қанағаттанарлықсыз болуына байланысты қызметінен босатылды. Кадрлық шешім Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың энергетика саласының жай-күйіне қатысты қатаң сынынан кейін қабылданды. Мемлекет басшысы Қазақстан халқына Жолдауында еліміздің бірнеше өңірінде жаңа электр өндіруші қуаттарды салу мерзімі бұзылғанын мәлімдеген болатын.
Қайрат Мақсұтовты қызметінен босату туралы шешімді «Самұрық-Қазына» қорының басқармасы қабылдады.
Таратылған хабарламаға сәйкес, бұған компанияның стратегиялық инвестициялық жобаларды іске асыру қарқынының қанағаттанарлықсыз болуы, сондай-ақ жаңа электр өндіруші қуаттарды салу және пайдалануға беру мерзімдерінің сақталуына бақылаудың жеткіліксіздігі себеп болған.
«Кәсіби энергетиктер саусақпен санарлық»
28 қазанда Қазақстан халқына Жолдауында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев энергетика саласындағы жағдайды қатаң сынға алды.
Мемлекет басшысы электр энергиясымен қамтамасыз ету елдің бәсекеге қабілеттілігі мен экономикалық егемендігінің маңызды факторына айналып отырғанын айтты.
«Қалыптасқан жаңа жағдайды, шын мәнінде, „электр энергиясы дәуірі“ деп атауға болады. Қазақстан үшін шикізаттық артықшылығын тұрақты энергетикалық және технологиялық прогреске айналдыру аса маңызды», – деді Президент.
Сонымен қатар Тоқаев көптеген талқылаулар мен ауқымды іс-шараларға қарамастан, салада шешімін таппаған мәселелер әлі де көп екенін мойындады.
«Бізде кәсіби энергетиктер саусақпен санарлық. Ал энергетика мәселелеріне арналған форумдар мен пікірталастар жиі әрі ауқымды түрде өткізіліп жатыр», – деді Мемлекет басшысы.
«Ондаған жыл бойы жалғасып келе жатқан қарапайым бизнес»
Президент электр энергиясының тапшылығына және оны көршілес мемлекеттерден сатып алу тәжірибесіне ерекше назар аударды.
Тоқаевтың айтуынша, электр энергиясын тұтыну ең жоғары деңгейге жететін қыс мезгілінде Қазақстан оны шетелден қымбат бағамен сатып алуға мәжбүр. Ал жазда электр энергиясын әлдеқайда төмен бағамен қайтарады.
«Міне, ондаған жыл бойы жалғасып келе жатқан осындай қарапайым „бизнес“. Маған энергетика саласында бұл қалыпты тәжірибе деп түсіндіреді», – деді Президент.
Тоқаев Балқашта жылу электр орталығын салу жобасының сәтсіз жүзеге асқанын да еске салды.
Президент электр станцияларын салу мерзімдерінің бұзылғанын айтты
Жолдаудағы ең қатаң сындардың бірі жаңа энергетикалық қуаттарды іске қосу мерзімі созылып жатқан нақты қалаларды атаумен байланысты болды.
«Қазірдің өзінде Түркістан, Қызылорда, Алматы және Екібастұз қалаларында электр өндіруші қуаттарды іске қосу мерзімдері бұзылып жатыр», – деп атап өтті Қасым-Жомарт Тоқаев.
Бұл мәлімдемелер «Самұрық-Энерго» маңызды рөл атқаратын электр энергетикасын дамыту жөніндегі ауқымды бағдарлама жүзеге асырылып жатқан кезеңде айтылды.
Премьер-министр бұған дейін жауапкершілік туралы ескерткен
«Самұрық-Энерго» басшылығының жұмысына қатысты сын бұған дейін де айтылған.
2026 жылғы шілдеде Премьер-министр Олжас Бектенов Алматыдағы №3 жылу электр орталығын жаңғырту жұмыстарының баяу қарқынын сынға алып, Қайрат Мақсұтовқа тікелей жүгінген болатын.
«№3 ЖЭО-ға қатысты жағдай қанағаттанарлықсыз! Жұмыс қарқыны өте төмен. Егер жыл соңына дейін аяқтамасаңыздар, жеке жауапкершілігіңіз туралы мәселе қаралады. Күнделікті бақылауға алыңыз», – деген еді сол кезде Премьер-министр.
Бектенов белгіленген кестеден артта қалуды тоқтатып, энергетикалық жобалардың белгіленген мерзімде орындалуын қамтамасыз етуді талап етті.
«Самұрық-Энерго» қандай жобаларды жүзеге асырып жатыр?
Компания Қазақстанда электр энергиясын өндіру көлемін арттыруға және энергия тапшылығын азайтуға бағытталған бірнеше ірі энергетикалық жобаны іске асыруға қатысады.
Олардың қатарында Екібастұз ГРЭС-2 станциясын кеңейтіп, қуаты 540 МВт болатын үшінші энергоблок салу жобасы бар. Оны 2028 жылы пайдалануға беру жоспарланған.
Сондай-ақ компания қолданыстағы электр станцияларын жаңғырту және жаңа электр өндіруші қуаттарды салу жобаларын жүзеге асырып жатыр.
Билік өкілдері бұл жұмыстарды жеделдету қажеттігін бірнеше рет атап өтті. Өйткені жаңа нысандарды уақытында іске қосу елдегі электрмен жабдықтау сенімділігіне тікелей әсер етеді.