В Атырау +5.1 
Әлеуметтік желілер әлдеқашан күнделікті өмірдің бір бөлігіне айналды. Алайда олар манипуляция жасау құралына да айналып отыр. Зиянкестер жалған аккаунттар ашу, шындыққа жанаспайтын ақпарат тарату және қоғамда жаппай қолдау бар деген жалған әсер қалыптастыру үшін өзге адамдардың фотосуреттерін жиі пайдаланады. Nofake.kz порталы мұндай схемалардың қалай жұмыс істейтінін және өзіңізді олардан қалай қорғауға болатынын анықтады.
Жаппай қолдау елесін қалыптастыру және біреудің атынан сөйлеу
TikTok пен басқа да танымал платформаларда бөтен адамдардың фотосуреттері арандатушылық сипаттағы мәтіндермен бірге жарияланатын жағдайлар жиі кездеседі. Мәселен, рұқсат етілмеген акцияларға қатысуға шақыратын жазбалар жарияланады. Соның салдарынан аудиторияда суреттегі адамның осы идеяларды шынымен қолдайтыны туралы жалған түсінік қалыптасады.
Сарапшылардың айтуынша, фотосуреттің болуы адамның жанындағы мәтінде айтылған пікірді қолдайтынын дәлелдемейді. Мұндай ақпараттық арандатулар белгілі бір көзқарасты мыңдаған адам қолдайтындай жасанды әсер қалыптастырады. Ал шын мәнінде, бұл — біреудің рұқсатсыз пайдаланылған фотосуреті ғана болуы мүмкін.
Заңда не айтылған?
Мұндай әрекеттер елеулі құқықтық жауапкершілікке әкелуі мүмкін. Фотосуретті иесінің келісімінсіз пайдалану азаматтық заңнама мен дербес деректерді қорғау нормаларына қайшы келуі ықтимал.
Егер жарияланымда көрінеу жалған мәліметтер болса немесе адамға өзі жасамаған әрекеттер телінсе, бұл материалдар жала жабу ретінде бағалануы мүмкін. Қазақстанда, атап айтқанда, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 79-бабында дербес деректер туралы заңнаманы бұзғаны үшін жауапкершілік көзделген. Айыппұл мөлшерін сот істің барлық мән-жайын ескере отырып, жеке белгілейді.
Фотосуреттеріңіз бен беделіңізді қалай қорғауға болады?
Мамандар цифрлық қауіпсіздіктің қарапайым ережелерін сақтауға кеңес береді:
Құпиялық параметрлерін реттеңіз. Жеке парақшаларыңыз бен фотосуреттеріңізді көре алатын адамдардың шеңберін шектеңіз.
Артық ақпарат жарияламаңыз. Құжаттарыңызды, нақты мекенжайыңызды, жұмыс орныңызды және басқа да құпия деректерді ашық көрсетуден аулақ болыңыз.
Фотосуреттеріңізді тексеріп отырыңыз. Суреттеріңіздің рұқсатсыз пайдаланылғанын дер кезінде анықтау үшін Google немесе Yandex жүйелеріндегі сурет бойынша іздеу мүмкіндігін пайдаланыңыз.
Құқық бұзушылықтарды тіркеп алыңыз. Егер фотосуретіңіз күмәнді аккаунттан табылса, скриншот жасаңыз, сілтемелер мен профиль туралы мәліметтерді сақтап қойыңыз.
Платформа әкімшілігіне шағымданыңыз. Жалған аккаунттарды бұғаттау және өзге адамның атынан әрекет ету жағдайлары туралы хабарлау үшін әлеуметтік желілердің тиісті құралдарын пайдаланыңыз.
Полицияға жүгініңіз. Егер фотосуретіңіз алаяқтық жасау, қорқыту немесе беделіңізге нұқсан келтіретін жалған ақпарат тарату үшін пайдаланылса, құқық қорғау органдары құқықтарыңызды қорғауға көмектеседі.
Әлеуметтік желідегі ашық профиль адамға бөтен сөздер мен әрекеттерді телуге негіз болмайды. Ведомстволар мен сарапшылар қауымдастықтары пайдаланушыларды күмәнді контентке сыни көзқараспен қарауға және осындай заң бұзушылықтар туралы платформа әкімшілеріне дереу хабарлауға шақырады.