Жаңа мұнай үшін күрес: ұлттық компаниялар миллиардтаған долларды қайда инвестициялап жатыр

Ұлттық мұнай-газ компаниялары (NOCs) жаңа кен орындарын табу және сарқылып бара жатқан ресурс базасын толықтыру үшін өздерінің ішкі өңірлерінен тыс жерлерге белсенді түрде шыға бастады. S&P Global Energy есебіне сәйкес, 2024 жылдан бері ұлттық компаниялардың жаңа елдердегі жобаларға кіруінің немесе қайта оралуының кемінде 23 жағдайы тіркелді.

Халықаралық барлау мен өндіруге (Upstream) қазіргі уақытта set кемінде 9 ірі мемлекеттік ойыншы белсенді түрде қатысып жатыр. Жаһандық экспансияның басты себебі — ұзақ мерзімді өндіру көлемін қамтамасыз ету үшін қорларды толықтыру (Reserve Replacement) қажеттілігі.

Кім көш бастап тұр?

Агрессивті түрде кеңейіп жатқан ұлттық гиганттар тізімін кем дегенде төрт жаңа елдің нарығына кірген үш компания бастап тұр:

• ADNOC (БАӘ)
• TPAO (Түркия)
• Petrobras (Бразилия)

Олардан кейін әзербайжандық Socar (3 жаңа жоба), сондай-ақ екі жаңа ірі жобадан тіркеген малайзиялық Petronas, қытайлық CNOOC және QatarEnergy келеді.

Негізгі географиялық бағыттар мен технологиялар

1. Терең сулы шельф (Deepwater): Оффшорлық және терең сулы блоктар басты басымдыққа айналды. Мысалы, бразилиялық Petrobras Кот-д’Ивуарда жалпы ауданы 60 мың шаршы шақырымнан асатын бірден 8 блокты өз иелігіне бекітіп алды.
2. Латын Америкасы және Африка: ADNOC Аргентинадағы Vaca Muerta ауқымды тақтатас жобасына кірді, кувейттік KPC Бразилиядағы Orca терең сулы жобасына инвестиция салды, ал қытайлық CNOOC Мозамбикте стратегиялық келісімдер жасасты.
3. Орталық Азия және Каспий өңірі: Бұл өңірде әзербайжандық Socar жоғары белсенділік танытып, «Өзбекнефтегаз» компаниясымен және ӨзР Энергетика министрлігімен бірлесіп Өзбекстандағы (Үстірт өңірі) қатысуын кеңейтіп жатыр.

Стратегия:  ірі компаниялар арасында тәуекелді бөлу

Жаңа нарықтарға кіру бойынша мәмілелердің басым бөлігі farm-in механизмі (қолданыстағы лицензиядан үлес сатып алу), бірлескен кәсіпорындар құру және қаржылық тәуекелдерді бөлісу арқылы рәсімделеді. Серіктес ретінде ұлттық компаниялар көбінесе TotalEnergies, Shell, Eni және BP сияқты халықаралық мұнай-газ мейджорларын (IOCs) таңдайды.

S&P Global Energy сарапшылары ұлттық компаниялардың жергілікті операторлардан әлемдік трансұлттық гиганттарға тікелей бәсекелес бола алатын толыққанды жаһандық ойыншыларға біржолата трансформацияланып жатқанын атап өтеді.