
Қазақстан жасанды интеллект саласында ұлттық сараптаманы дамытумен қатар, ЖИ қауіпсіздігі жөніндегі халықаралық ережелерді қалыптастыруға да қатысуы қажет.
Мұндай пікірді КИСИ Азия зерттеулері бөлімінің басшысы Айдар Құрмашев Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың америкалық Суперинтеллект жөніндегі келісімді халықаралық деңгейде кеңінен қолдануға болатын ықтимал модель ретінде зерделеу туралы бастамасына қатысты білдірді.
Сарапшының айтуынша, озық ЖИ жүйелерінің таралуы мемлекеттер алдында енді тек технологиялық емес, практикалық мәселені де қойып отыр: тәуекелдерді кім бағалауы, әзірлеушілерді кім бақылауы және ықтимал ақаулардың салдарына кім жауап беруі керек.
Америкалық модель бақылаудың төрт деңгейін қарастырады: жүйелердің өз ішіндегі мониторинг, осы тетіктерді бөлек ішкі тексеру, тәуелсіз сыртқы аудит және директорлар кеңесінің арнайы комитеті тарапынан қадағалау. Сонымен қатар келісім ерікті сипатқа ие және заңдық санкцияларды қарастырмайды.
Құрмашевтің пікірінше, негізгі мәселелердің бірі — ақпаратқа қол жеткізудегі теңсіздік. Әзірлеушілер модельдердің қалай оқытылғанын, қандай сынақтардан өткенін және қандай шектеулер анықталғанын біледі. Ал мемлекеттік органдарда әдетте мұндай көлемдегі техникалық ақпарат болмайды.
Қазақстан үшін бұл мәселе ЖИ мемлекеттік басқару мен экономикаға енгізілген сайын өзекті бола түсуде.
Сарапшының пікірінше, ЖИ жүйесін таңдаған кезде тапсырыс беруші кем дегенде үш нәрсені түсінуі керек: өнім қандай сынақтардан өтті, оның сенімділігінің шегі қай жерде және ақау болған жағдайда оған кім әрекет етуі тиіс.
Бірыңғай немесе өзара салыстырмалы халықаралық талаптар жеткізушілерді салыстыруды жеңілдетіп, сатып алу процестерін ашық ете алады. Ал қазақстандық әзірлеушілер үшін мұндай ережелер шетелдік нарықтарға шығу кезінде бағдар бола алады.
Сонымен қатар Құрмашевтің пікірінше, халықаралық аудит жеткіліксіз. Тексеруден өткен жүйенің өзі Қазақстанда қолданылатын жағдайларды — тілді, деректердің сипатын, қолдану саласын және қателіктің ықтимал салдарын ескере отырып бағалануы керек.
Сарапшының пайымдауынша, азаматтардың құқықтарына әсер ететін шешімдер қабылдау кезінде ЖИ неғұрлым белсенді қолданылған сайын, ұлттық сараптаманың маңызы да арта түседі.
Сондықтан оның пікірінше, Қазақстанға қолданыстағы стандарттарды ғана қолдана алатын емес, сонымен бірге жасанды интеллект қауіпсіздігінің халықаралық ережелері қандай болуы керектігін талқылауға қатыса алатын мамандар қажет.
В Атырау +16.1